Thứ năm 09/02/2023 12:46 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Di sản công nghiệp - Bước hiện thực hóa cam kết của Hà Nội

11:21 | 26/11/2022

Di sản công nghiệp được coi là nguồn tài nguyên cần được khai thác hiệu quả, nhất là khi Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa cam kết khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO.

Di sản công nghiệp - Bước hiện thực hóa cam kết của Hà Nội
Một xưởng sửa chữa toa xe khách của Nhà máy Xe lửa Gia Lâm. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Hà Nội đang có rất nhiều nhà máy cũ có giá trị về mặt văn hóa, lịch sử, kiến trúc nằm trong diện di dời khỏi nội đô. Đây là cơ hội tốt để tái thiết thành các không gian sáng tạo.

Điều này đặc biệt cần thiết khi Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa cam kết khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO.

Kinh tế sáng tạo - Nhìn từ các mô hình trên thế giới

Di sản công nghiệp được coi là nguồn tài nguyên cần được khai thác hiệu quả vì nắm giữ các tiềm năng tái sinh khu vực đô thị, tôn vinh giá trị lịch sử văn hóa và tạo ra giá trị kinh tế thông qua mô hình tái thiết bền vững.

Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư-Tiến sỹ, Kiến trúc sư Phạm Thúy Loan, Đại diện Mạng lưới Bảo tồn Di sản công nghiệp châu Á tại Việt Nam, Việt Nam có các công trình công nghiệp có giá trị di sản, nhưng chưa có di sản công nghiệp.

Vì khái niệm này chưa được pháp lý hóa, chưa đưa vào các văn bản pháp luật nên chưa thể bảo vệ các di sản này. Đó chính là rào cản lớn nhất cho nỗ lực bảo vệ những di sản công nghiệp tại Việt Nam.

Các hoạt động phát triển công nghiệp văn hóa hiện còn mới mẻ và thành phố Hà Nội chưa có nhiều kinh nghiệm để thúc đẩy hoạt động này phát triển đúng với tiềm năng lợi thế.

Bà Phạm Thị Lan Anh, Trưởng phòng Quản lý Di sản, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, cho biết thành phố Hà Nội rất quan tâm và hy vọng di sản công nghiệp sẽ trở thành một phần di sản đô thị, di sản văn hóa của thành phố.

Di sản công nghiệp đang được nhiều quốc gia nhìn nhận như một phần của văn hóa, của lịch sử xã hội. Vì vậy, vấn đề bảo tồn và tái thiết di sản công nghiệp cần được quan tâm và thúc đẩy sự tham gia, sáng tạo của xã hội.

Nhìn từ các quốc gia trên thế giới có nền kinh tế sáng tạo phát triển, di sản công nghiệp được đầu tư, phát huy hiệu quả cao.

Ông Alban Corbier-Labasse, Giám đốc Khu phức hợp văn hóa Friche la Belle de Mai ở Marseille (Pháp) đã chia sẻ những kinh nghiệm khi vận hành địa điểm này. Theo đó, thành công của Friche la Belle de Mai là sự kết hợp của hai ý chí.

Một là ý nguyện của chính quyền, hai là sáng kiến của các chủ thể trong xã hội. Việc sử dụng tối ưu không gian hiện có và dự trữ các không gian cho các mục đích sáng tạo sau này là cần thiết.

Vì vậy, cùng với việc tổ chức các hoạt động trong khu phức hợp, nơi này đang trở thành địa chỉ hấp dẫn cho người dân trong vùng và đông đảo du khách nơi khác đến tham quan.

Di sản công nghiệp - Bước hiện thực hóa cam kết của Hà Nội
Một góc Zone 9 khi xưa. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Được chuyển đổi từ kho tàu cũ nát của Đường sắt Hà Lan, không gian làm việc Utrecht Community (Uco) đã giúp cung cấp 1.800m2 không gian làm việc, hội họp và trình diễn.

Tuy khởi tạo từ một kho tàu cũ được xếp hạng di sản, tòa nhà Uco vẫn thiết kế và tuân theo các tiêu chuẩn trong suốt quá trình cải tạo để đảm bảo tính trung hòa về năng lượng.

Trong quá trình cải tạo và trang bị nội thất, Uco đã xem xét từng chi tiết để tìm ra các giải pháp bền vững, đầy đủ chức năng.

Những người thiết kế đã chú ý để đảm bảo khí hậu trong lành với các vật liệu không độc hại và có nhiều ánh sáng tự nhiên. Đó là lý do nhiều năm qua, không gian này hoạt động hiệu quả do thực hiện tái thiết di sản công nghiệp tích hợp thiết kế bền vững tối ưu năng lượng.

Sự chuyển đổi mạnh mẽ cho Thành phố Sáng tạo

Tháng 7/2022, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua nghị quyết về danh mục nhà, đất phải di dời theo quy hoạch trên địa bàn, trong đó có 9 cơ sở công nghiệp phải di dời trong vòng 5 năm.

Nghị quyết đã mở ra nhiều vấn đề về phương thức di dời, chuyển đổi các nhà máy công trình này cũng như kế hoạch quản lý và tiếp quản các khu đất trống sau khi di dời.

Tuy vậy, những vấn đề trên gây ra nhiều thách thức cho thành phố khi chưa có chính sách, quy định, phương thức thẩm định di sản công nghiệp và chưa có mô hình tái thiết di sản thành công.

Tiến sỹ, kiến trúc sư Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, chia sẻ sẽ rất đáng tiếc nếu tiếp cận 9 khu đất khi di dời 9 nhà máy cũ theo hướng khai thác chuyển đổi thành các khu đô thị và chỉ có giá trị về mặt kinh tế.

Nhưng nếu tái thiết di sản công nghiệp sẽ mở ra nhiều cơ hội cho Hà Nội trong phát triển Thành phố Sáng tạo.

Kiến trúc sư Phạm Trung Hiếu, Giảng viên Bộ môn Lý luận - Bảo tồn di sản kiến trúc thuộc Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội (người đã có những đề xuất nghiên cứu mô hình chuyển đổi Nhà máy Xe lửa Gia Lâm), cho rằng việc di dời 9 nhà máy cũ ra khỏi nội đô đã mở ra quỹ đất rất lớn cho thành phố. Đây là cơ hội để Hà Nội đủ tiềm lực chuyển mình và trở thành một Thành phố Sáng tạo năng động.

Ông Phạm Trung Hiếu đề xuất không gian văn hóa sáng tạo được chuyển đổi từ các địa điểm này cần đảm bảo ba thành tố (như bảo tồn thích ứng di sản giá trị, kiến tạo không gian sáng tạo cộng đồng, không gian khuôn viên cây xanh) được gắn kết lại với hệ thống không gian cảnh quan sống động.

Nhiều kiến trúc sư cũng cho rằng tái thiết nhà máy cũ cũng cần gắn kết với bối cảnh xung quanh, đảm bảo các giá trị kinh tế, bảo tồn văn hóa và giảm thiểu các tác động tới môi trường xung quanh.

Trong các khu nhà đó là những không gian sáng tạo cho các thiết kế sáng tạo, các cuộc trưng bày, triển lãm, hội thảo, nơi nuôi dưỡng và start-up sáng tạo...

Thành phố và người dân không chỉ được hưởng thụ văn hóa mà còn là nơi thúc đẩy hoạt động kinh tế sáng tạo phát triển.

Đối với thành phố, việc tái thiết các cơ sở công nghiệp cũ thành không gian sáng tạo là rất cần thiết, bởi nó có thể minh chứng cho tính khả thi về kinh tế, văn hóa, môi trường, tạo động lực cho cộng đồng cùng sáng tạo. Đây cũng là cơ hội tốt để Hà Nội thúc đẩy phát triển Thành phố Sáng tạo năng động trong giai đoạn tới./.

Theo Đinh Thuận (TTXVN/Vietnam+)

Cùng chuyên mục
  • Lạng Sơn: Khai mạc Lễ hội Chùa Tiên

    (Xây dựng) - Sáng 8/2 (tức ngày 18 tháng Giêng năm Quý Mão), UBND phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn đã long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Chùa Tiên năm Quý Mão 2023. Tham dự lễ hội có đồng chí Đoàn Thị Loan - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Thành ủy Lạng Sơn cùng các đồng chí lãnh đạo sở, ngành của tỉnh; lãnh đạo thành phố Lạng Sơn, UBND phường Chi Lăng và đông đảo nhân dân, du khách thập phương.

  • Nghệ nhân ẩm thực Ánh Tuyết: “Đáng lẽ ẩm thực Việt Nam có sao Michelin từ lâu rồi”

    (Xây dựng) - Nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Ánh Tuyết được biết tới như một “đại sứ” ẩm thực luôn miệt mài mang ẩm thực truyền thống Việt ra quốc tế. Từng nấu ăn cho 21 nguyên thủ quốc gia tại Hội nghị APEC Đà Nẵng 2017, bà hoàn toàn tự tin về cái “tầm” của ẩm thực Việt Nam.

  • Sông Lô (Vĩnh Phúc): Sôi nổi lễ hội chọi trâu truyền thống Hải Lựu năm 2023

    (Xây dựng) – Trong 2 ngày mùng 6-7/02 (tức ngày 16-17 tháng giêng) tại sân vận động xã Hải Lựu, huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc) diễn ra lễ hội chọi trâu truyền thống năm 2023, với 20 “ông cầu” (trâu chọi) tham gia thi đấu. Công tác an ninh và vệ sinh môi trường tại lễ hội được đảm bảo.

  • Thành phố Lạng Sơn: Sẵn sàng cho lễ hội đền Kỳ Cùng - Tả Phủ

    (Xây dựng) – Lễ hội truyền thống giữa hai đền Kỳ Cùng - Tả Phủ (thành phố Lạng Sơn) diễn ra trong 6 ngày (từ ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch hàng năm). Hiện công tác chuẩn bị cho lễ hội đã cơ bản hoàn tất, đây là sự kiện văn hóa ý nghĩa nhất đối với nhân dân các dân tộc tỉnh Lạng Sơn.

  • Bác Hồ: Văn hóa soi đường cho sự phát triển và tiến bộ của xã hội

    Luận điểm "văn hóa soi đường cho sự phát triển và tiến bộ của xã hội" của Hồ Chủ tịch thể hiện tầm nhìn vượt thời đại khi nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của văn hóa trong sự phát triển của mỗi quốc gia.

  • Nam Định: Hàng nghìn du khách về thắp hương và dự Lễ Khai ấn đền Trần

    (Xây dựng) – Sau 3 năm phải đóng cửa vì dịch Covid-19, năm nay Lễ hội Khai ấn đền Trần được tổ chức từ ngày 01 đến 6/2/2023 (tức từ ngày 11 đến 16 tháng Giêng) với tất cả các hoạt động lễ hội đã được phục dựng như lễ rước kiệu Ngọc Lộ, lễ rước nước tế cá, lễ tế nữ quan…

Xem thêm
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load