Thứ ba 20/10/2020 21:52 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Chiếu trên, chiếu dưới

15:04 | 01/10/2020

(Xây dựng) - Là nói về đẳng cấp của mọi thứ nghề trong xã hội. Tất cả những nghề làm ra sản phẩm vật chất và sản phẩm tinh thần. Ở những sản phẩm tinh thần tưởng như rất khó phân biệt đẳng cấp trong tác phẩm cụ thể thì việc tác giả của nó ngồi “chiếu” nào lại luôn rõ nét. Đời thi sĩ một bài tuyệt bút ngồi chót vót trên “chiếu” cao. Và cũng đời thi sĩ mười quyển nghìn bài ngồi “chiếu” trải dưới đất là chuyện thường. Lại cũng có khi ngồi “chiếu trên” chẳng phải vì tài vì những linh tinh khác.

chieu tren chieu duoi
Ảnh minh họa (Nguồn: Internet).

Lịch sử cây cói ở một đất nước có hơn ba nghìn cây số bờ biển hẳn là rất dài. Nó dài hơn mọi ước đoán và bằng chứng khảo cổ. Thí dụ như khi khai quật vài ngôi mộ cổ nghìn năm tuổi đã thấy có đồ đan dệt bằng cói với kĩ thuật điêu luyện. Điều đó buộc ta phải nghĩ rằng từ trước đó rất lâu cây cói đã có mặt trong đời sống cư dân Việt. Rất nhiều đồ vật được chế tác từ cây cói nhưng thông dụng nhất vẫn là chiếc chiếu. Nó đã trải trong nhà người Việt vài nghìn năm có lẻ.

Hà Nội có nguyên một con phố khang trang trong phố cổ mang tên Hàng Chiếu. Cùng với những Hàng Bè, Hàng Bạc, Hàng Đường, Hàng Đồng, Hàng Muối, Hàng Mắm.. là những con phố được hình thành bởi những nhà buôn bán cùng một mặt hàng tụ về gây dựng nên theo lý thuyết thương mại cổ “Buôn có bạn, bán có phường”. Những con phố mang tên Hàng… dần dà mất đi mặt hàng kinh doanh đặc trưng của mình do biến động về nhu cầu tiêu dùng của dân phố. Đại loại như hết thời “Mực tàu giấy bản bút lông mèo…” thì có ít nhất hai con phố cổ Hà Nội mất nghề là Hàng Giấy và Hàng Bút. Cũng như thế với hết thời ngựa xe võng lọng thì phố Hàng Lọng chuyển thành hàng ăn và Hàng Cỏ thành ga xe lửa. Vài con phố còn tồn tại cũng không bán duy nhất một mặt hàng mang tên phố mình nữa. Hàng Thiếc, Hàng Bè nhiều khách sạn. Hàng Điếu, Hàng Gà bán buôn đủ thứ chỉ thiếu điếu và gà. Hàng Cót bán lẩu dê và Hàng Thùng bán giày…

Chục năm trở lại đây cùng với mức sinh hoạt được tăng lên, chiếc chiếu gần như không còn thông dụng ở thành phố. Chiếc chiếu trải trên long sàng của vua chúa chưa xa bấy giờ rất khó tìm thấy ở nhà ông tổ trưởng dân phố. Ông ấy cũng nằm đệm, ngồi xa lông lâu rồi. Vậy nhưng con phố mang tên Hàng Chiếc vẫn còn vài hàng bán chiếc chiếu dù chiếu bây giờ cũng không còn dùng nhiều sợi cói đay nữa. Chiếu nhựa và chiếu tre, chiếu gỗ nhiều gỗ nhiều hơn. Phố Hàng Chiếu thỉnh thoảng vẫn thấy vài người bán chiếu cói chở cồng kềnh trên xe đạp tụ tập nhau ở Ô Quan Chưởng. Khách hàng của họ là những lao động thời vụ Hà Nội và người nhà những bệnh nhân nghèo trong các bệnh viện dùng để trải trong gậm giường bệnh mà chăm sóc người nằm trên. Sau đợt điều trị dài ngày ấy rất có thể người nằm trên lại đổi chỗ cho người nằm dưới chiếu. Tình thương không phải là sản phẩm vật chất hay tinh thần nên làm gì có chuyện chiếu trên chiếu dưới.

Người Hà Nội không có nghề dệt chiếu như Thái Bình, Nam Định, Thanh Hóa nên muốn dùng chiếu chỉ có cách bỏ tiền ra mua. Đã mua được chiếu thì “chiếu trên chiếu dưới” cũng mua được. Làng văn nghệ khá nhiều anh em các tỉnh mang tiền về Hà Nội để mua một “chiếu” danh cho hành trình văn nghệ vô danh của mình ở địa phương. Đám doanh nhân cả thành đạt lẫn gian dối cũng bỏ tiền ra mua vài ba biệt thự ở những khu vực chỉ dành cho nhà giàu “chiếu trên”. Cũng là giàu cả thôi nhưng “chiếu trên chiếu dưới” rất rõ ràng nhiều khi không phải vì tiền mà còn vì cả mối quan hệ nữa. Dù sao thì sao Hà Nội cũng là manh chiếu sang trọng nhất đất nước mà. Rất khó nghĩ khi các liền chị quan họ Bắc Ninh hát “.. Nửa chăn, nửa chiếu, nửa giường đợi ai” (Ngồi tựa song đào). Ở đấy vẫn chưa dùng đệm?

Đỗ Phấn

Theo

Cùng chuyên mục
  • le hoi van hoa du lich muong lo yen bai nhung diem moi thu vi

    (Xây dựng) - Lễ hội Văn hóa - Du lịch Mường Lò năm 2020 là hoạt động chào mừng kỷ niệm 68 năm ngày giải phóng Nghĩa Lộ (18/10/1952 - 18/10/2020); gắn bảo tồn, phát triển bản sắc văn hóa dân tộc với khai thác phát triển du lịch; nâng cao vị thế, hình ảnh về con người và quê hương Nghĩa Lộ; đẩy mạnh hoạt động du lịch của địa phương sau thời gian tạm ngừng đón và phục vụ khách du lịch để phòng, chống dịch bệnh Covid-19.

  • bao ton phat huy gia tri khu pho co ha noi can su tham gia cua cong dong xa hoi

    (Xây dựng) - Giá trị của khu phố cổ Hà Nội (KPCHN) là sự tổng hòa cả về kinh tế - văn hóa - xã hội cùng với cấu trúc không gian đô thị, những công trình kiến trúc có giá trị, mang đậm dấu ấn hơn 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, những giá trị ấy đang có nguy cơ ngày một mất đi khi việc khôi phục, bảo tồn còn tồn tại nhiều thách thức.

  • chon bong lai ven ha noi bi quen lang sap tro thanh phe tich

    Động Hoàng Xá nằm trong núi Hoàng Xá, thuộc địa phận thị trấn Quốc Oai (Quốc Oai, Hà Nội). Đây là một quần thể di tích lịch sử, văn hóa có giá trị đặc biệt nhưng đang xuống cấp nghiêm trọng.

  • pho co ha noi khai thac du lich sao cho hieu qua

    Nằm ở trung tâm quận Hoàn Kiếm, khu phố cổ được xem là một di sản văn hóa của Thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, việc giữ gìn, phát huy và bảo tồn khu phố cổ ở thời điểm hiện tại và thời gian tới vẫn còn là điều trăn trở khiến nhà quản lý, các nhà nghiên cứu phải suy ngẫm.

  • yen bai muong lo hoi tu va lan toa

    (Xây dựng) - Tối 17/10, tại sân vận động thị xã Nghĩa Lộ (tỉnh Yên Bái) đã chính thức khai mạc Lễ hội Văn hóa - Du lịch Mường Lò năm 2020.

  • tuong to lam du le gan bien cong trinh mung dai hoi dang bo hung yen

    Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã về Hưng Yên dự lễ công bố di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh tại đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân và đền thờ Triệu Việt Vương.

Xem thêm
  • chan dung nhung nguoi me viet nam qua ong kinh nhiep anh gia tran hong

    (Xây dựng) - Nhân dịp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10) và 90 năm thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, những bức ảnh xúc động của nhiếp ảnh gia Trần Hồng về người mẹ Việt Nam đau đáu chờ con được trưng bày trong khuôn khổ sự kiện “Mẹ và trái tim người lính”.

    23:07 | 16/10/2020
  • thuong ve mien trung

    (Xây dựng) - Áp thấp nhiệt đới đi thẳng vào miền Trung. Vùng đất vốn đã khắc nghiệt một lần nữa lại oằn mình trong lũ.

    21:35 | 15/10/2020
  • bao gio het la

    (Xây dựng) - Chủ nhật đẹp trời. Nắng vu vơ và gió tàm tạm. Còn đợi gì mà không thoát ra khỏi căn phòng máy lạnh bí rị. Người Hà Nội bây giờ thường trực tâm lí giang hồ. Theo nghĩa đen là muốn đi ra khỏi thành phố thôi chứ chẳng dọa nạt được ai. Cũng chỉ là thèm những núi sông đồng ruộng cho con mắt ngơi nghỉ.

    21:30 | 15/10/2020
  • ung dung cong nghe 40 de bao ton ton tao va phat huy gia tri khu pho co ha noi

    (Xây dựng) – Với những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, việc bảo tồn tôn tạo và phát huy giá trị di tích cũng có những thay đổi lớn so với giai đoạn trước. Tại Thủ đô, việc phát huy giá trị khu phố cổ đặc biệt nhận được sự quan tâm của giới chuyên gia, nhà nghiên cứu lẫn người dân. Ngày nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, cách thức bảo tồn, tôn tạo ngày càng hiệu quả, chính xác hơn.

    11:13 | 15/10/2020
  • phat huy cac di san gan lien voi chu tich ho chi minh tai thua thien hue

    Tỉnh Thừa Thiên-Huế đang triển khai xây dựng hồ sơ khoa học về bốn di tích cấp quốc gia gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh để đề nghị cấp có thẩm quyền xếp hạng là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt.

    16:28 | 13/10/2020
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load