Chủ nhật 14/07/2024 13:59 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Bình Định: Tính nhân văn trong lễ cúng “Mở kho lúa” của người H’rê

12:27 | 21/10/2023

(Xây dựng) - Lễ cúng “Mở kho lúa” của người H’rê là phong tục mang đậm tính nhân văn, giáo dục con người biết quý trọng thành quả lao động, giáo dục con cháu biết tôn trọng ông bà, tổ tiên. Đây là lễ hội đặc sắc được bảo tồn các giá trị văn hóa, nghệ thuật dân gian của đồng bào H’rê vùng cao huyện An Lão.

Bình Định: Tính nhân văn trong lễ cúng “Mở kho lúa” của người H’rê
Lễ cúng “Mở kho lúa” là nơi để điệu múa xoang, nhịp điệu cồng chiêng “sống lại” trong không gian văn hóa cộng đồng của người H’rê.

Hàng năm, vào khoảng tháng 11, 12 dương lịch, khi hạt lúa, hạt bắp được đem cất kỹ cũng là lúc các gia đình người H’rê làm lễ cúng “Mở kho lúa”, với mục đích xin thần kho, thần lúa đừng hoảng sợ, cầu mong thần lúa yên tâm ở lại với gia đình, để gia đình luôn no đủ, không phải thiếu đói, không phải ăn củ, ăn khoai.

Người H’rê với bản tính thật thà, chất phát, cần cù, siêng năng. Từ xưa người H’rê lấy nông nghiệp làm nguồn sống chính. Ngoài việc quanh năm làm nương làm rẫy, người H’rê ở huyện An Lão còn tự trang bị cho mình một đời sống văn hóa, nghệ thuật mang bản sắc, đậm đà nét riêng theo một cách tự nhiên, phóng khoáng như chính cuộc sống của họ, tự lượm lặt, chắt chiu bao đời. Người H’rê An Lão cho rằng, tất cả những hiện tượng tự nhiên quan hệ với sản xuất nông nghiệp đều chịu sự chi phối của các vị thần linh (Yàng) như thần lúa, thần nước, thần kho, thần rừng, thần mưa, thần đất.

Lễ cúng “Mở kho lúa” được thực hiện tại kho lúa và gia đình chủ nhà. Nhân dịp này, chủ nhà mời họ hàng, bà con trong làng sum họp, liên hoan. Lễ cúng tại kho lúa thường bắt đầu vào buổi sáng sớm. Sau khi chủ nhà đổ rượu mời ông bà trên trước và xin cắt cổ con gà để cúng, thì đến lượt chủ nhà mời rượu thầy cúng để cúng phép.

Bình Định: Tính nhân văn trong lễ cúng “Mở kho lúa” của người H’rê
Lễ cúng “Mở kho lúa” diễn ra tại gia đình chủ nhà.

Thầy cúng Đinh Văn Ét, là người có kinh nghiệm nhiều năm trong việc thực hiện các nghi thức lễ cúng chia sẻ: Để chuẩn bị lễ cúng, khi chủ nhà chọn được ngày lành sẽ tiến hành họp gia đình bàn chuẩn bị dọn vệ sinh nhà cửa, kho lúa và chuẩn bị đồ cúng gồm: 1 con gà trống, 1 cái sạp (p’roang) được đan bằng cây đót trên phủ lá cà te; 1 ché rượu cần nhỏ, 1 cặp pa nấy, 1 cái ka đáp, 2 thẻ cây loang krooc, trầu cau, gạo, 1 chai rượu nhỏ, 3 cái ly. Vào buổi sáng sớm ngày lành, không khí trong nhà, ngoài kho lúa nhộn nhịp, người người háo hức chờ đến giờ thiêng để cúng.

Thầy cúng xói rượu (xói có nghĩa là làm phép), sau đó uống rượu phép và bắt đầu cúng. Tiếp đó nhổ một ít lông gà trên cổ gà bỏ vào cái sạp, sau đó cắt cổ gà, pha máu gà với rượu vẫy vào kho lúa với lời cúng “Hỡi thần lúa, thần kho. Ta báo với thần cơm, thần lúa, ta bắt đầu xuất lúa kho nhà. Chúng tôi ăn lúa một kho này, chúng tôi ăn cho đủ năm giáp vụ, chúng tôi cho khách ăn đủ, số lúa thừa ta để lại mùa sau”.

Khi thầy cúng xong và cầu xin các vị thần chứng giám cho lễ vật cùng lời cầu nguyện của gia đình, thì lúc này vợ của chủ nhà dùng các ka đáp xúc lúa đem về nhà để giã cốm. Đến ngày hôm sau, mới có thể xuất lúa khỏi kho nhiều hay ít tùy ý gia chủ. Người H’rê quan niệm rằng, nếu đưa lúa gạo ra bên ngoài kho mà không cúng báo thần lúa, thần kho thì người chủ nhà sẽ bị thần quở phạt.

Sau khi cúng xói tại kho lúa xong, thì sẽ cúng tại gia đình chủ nhà, mọi người cùng quây quần xung quanh, cùng ăn cốm, ăn thịt, uống rượu vui vẻ cũng như mong các vị thần, tổ tiên phù hộ mọi người mạnh khỏe, nhà nhà no ấm, mùa màng bội thu. Đặc biệt, lễ cúng “Mở kho lúa” còn là dịp để bảo tồn các nét đẹp văn hóa truyền thống của người H’rê như múa xoang, đánh cồng chiêng.

Bình Định: Tính nhân văn trong lễ cúng “Mở kho lúa” của người H’rê
Đánh cồng chiêng trong lễ cúng “Mở kho lúa”

Tham dự lễ cúng, em Đinh Thị Thùy Linh, người H’rê vùng cao tại huyện An Lão bày tỏ: Nhờ biết đến lễ cúng “Mở kho lúa” mà em đã học được điệu múa xoang, hiểu âm điệu của cồng chiêng. Hơn hết là cơ hội để lớp trẻ chúng em bảo tồn đặc sắc văn hóa của đồng bào mình.

Ông Lương Lu - nguyêm Trưởng phòng Văn hóa – Thể thao huyện An Lão cho biết: Tại lễ cúng “Mở kho lúa” của người H’rê, chúng ta sẽ nhìn thấy đủ vị sắc màu không gian văn hóa cộng đồng xưa kia được tái hiện. Các điệu múa xoang, “báu vật” nhịp điệu cồng chiêng, sắc màu trang phục, rượu cần, nhà sàn sẽ được hiện hữu trong lễ hội này. Vào dịp này, thế hệ trẻ người H’rê có dịp trao đổi học tập, khám phá nét đẹp tiềm ẩn trong không gian văn hóa của dân tộc mình, đặc biệt là đánh cồng chiêng. Chúng tôi hy vọng thời gian tới, không gian lễ cúng “Mở kho lúa” không chỉ với mục đích bảo tồn văn hóa dân gian của đồng bào H’rê, mà còn phục vụ cho khách du lịch, từ đó phát triển kinh tế đời sống của người dân vùng cao.

Mỹ Bình

Theo

Cùng chuyên mục
Xem thêm
  • Đền Đô - Công trình kiến trúc tinh xảo chứa đựng giá trị tinh hoa của dân tộc

    Sau khi bị chiến tranh tàn phá và được trùng tu, đền Đô vẫn giữ được lối kiến trúc nguyên bản, trở thành niềm tự hào của dân xứ Kinh Bắc và là địa điểm tham quan thú hút du khách trong và ngoài nước.

    14:36 | 07/07/2024
  • Quảng Ninh: Uông Bí nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong phát triển bền vững

    (Xây dựng) - Ngày 6/7, thành phố Uông Bí (Quảng Ninh) phối hợp với Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản vùng đất Uông Bí trong định hướng phát triển bền vững thành phố Uông Bí".

    12:00 | 07/07/2024
  • Nâng tầm tinh hoa vùng đất biển Bình Định

    (Xây dựng) – Tinh hoa đất biển - một chương trình nhằm quảng bá tinh hoa của vùng đất biển Bình Định, nâng cao vị thế Bình Định trên bản đồ du lịch Việt Nam, thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế sẽ được diễn ra tại thành phố Quy Nhơn từ ngày 11-15/7.

    07:50 | 07/07/2024
  • Bài 1: Đưa Nghị quyết số 17-NQ/TU vào cuộc sống

    (Xây dựng) - Cụ thể hoá quan điểm, định hướng, nhiệm vụ phát triển văn hóa, con người theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Tỉnh ủy Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 “Về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững”. Phóng viên Báo điện tử Xây dựng có chuỗi bài phản ánh việc triển khai xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Quảng Ninh, mở đầu là trao cuộc trao đổi với ông Hoàng Văn Hải, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy.

    16:28 | 06/07/2024
  • Hải Phòng: Tiếp tục tái hiện hoạt động chợ quê thời Mạc

    (Xây dựng) – Tiếp nối thành công Chợ quê thời Mạc lần I, Chợ quê thời Mạc lần II sẽ được tổ chức trong 3 ngày 19, 20 và 21/7 tại Di tích lịch sử văn hoá Từ đường họ Mạc Cổ Trai, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thuỵ, thành phố Hải Phòng với nhiều hoạt động phong phú.

    11:58 | 06/07/2024
  • Lễ hội Trái cây Khánh Sơn lần thứ III sẽ diễn ra từ ngày 10 đến 13/8/2024

    (Xây dựng) - Ngày 5/7, UBND huyện Khánh Sơn tổ chức họp báo về Lễ hội Trái cây Khánh Sơn lần thứ III năm 2024. Lễ hội sẽ có nhiều hoạt động đặc sắc, diễn ra xuyên suốt trong 4 ngày tại Quảng trường 20/11, thị trấn Tô Hạp.

    19:05 | 05/07/2024
  • Lễ hội Diều quốc tế Quảng Nam 2024 sẽ diễn ra trong 3 ngày

    (Xây dựng) – Chiều 5/7, tại Khu nghỉ dưỡng Hoiana Resort & Golf (huyện Duy Xuyên) đã diễn ra buổi họp báo Lễ hội Diều quốc tế Quảng Nam 2024.

    19:03 | 05/07/2024
  • Về Hậu Giang thưởng thức “hương vị quê nhà”

    (Xây dựng) - Ban tổ chức Hội thi bánh dân gian và Hội thi ẩm thực cho biết, Hội thi Bánh dân gian tỉnh Hậu Giang lần thứ IV - Năm 2024 được khai mạc sáng 05/7 và Hội thi Ẩm thực “Hương sắc Hậu Giang” lần thứ II - Năm 2024 sẽ khai mạc ngày 06/7. Cả 02 Hội thi đều diễn ra tại Quảng trường Hòa Bình, phường V, thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang.

    18:58 | 05/07/2024
  • Ninh Bình: Ban hành đồ án khung mẫu thiết kế nhà ở trong vùng lõi Di sản Tràng An

    (Xây dựng) – Nhằm xây dựng không gian kiến trúc cảnh quan của vùng lõi Di sản, tạo dựng bản sắc cho không gian kiến trúc cảnh quan vùng lõi, bảo tồn những giá trị văn hoá nổi bật, hạn chế những vi phạm trong hoạt động xây dựng, UBND tỉnh Ninh Bình vừa có Quyết định số 429/QĐ-UBND ngày 21/6/2024 về ban hành đồ án khung mẫu thiết kế nhà ở điển hành xây dựng mới trong vùng lõi Di sản Tràng An.

    21:38 | 04/07/2024
  • Quảng Trị: Lễ hội Vì Hòa bình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc

    (Xây dựng) – Tháng 7 là tháng tri ân, Quảng Trị lại đón du khách thập phương, các tổ chức đoàn thể, các gia đình, cựu chiến binh… trong cả nước đến hành hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sỹ, thăm lại chiến trường xưa. Cũng trong tháng 7, Lễ hội Vì Hòa bình được tổ chức lần đầu tiên tại Quảng Trị, mang ý nghĩa nhân văn, nhân đạo sâu sắc về khát vọng hòa bình.

    15:03 | 03/07/2024
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load