Thứ tư 23/09/2020 08:01 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Bàn thờ gia tiên - nơi hội tụ những giá trị thiêng liêng của Tết

19:52 | 23/01/2020

Thờ cúng tổ tiên ông bà đã trở thành một phong tục, là chuẩn mực đạo đức và nguyên tắc làm người, đồng thời là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt Nam.

ban tho gia tien noi hoi tu nhung gia tri thieng lieng cua tet
Bàn thờ gia tiên.

Thờ cúng tổ tiên vốn là một phong tục lâu đời ở Việt Nam, cũng là biểu hiện của lòng hiếu thảo, nhớ đến công ơn sinh thành dưỡng dục của tiền nhân, nhớ đến cội nguồn của mình. Đây được xem là một nét đẹp văn hóa của người Việt Nam.

Thờ cúng tổ tiên chính là toàn bộ các hình thức lễ nghi, cúng bái nhằm thể hiện tấm lòng thành kính, đạo lý uống nước nhớ nguồn, biết ơn tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã sinh thành và gây dựng nên cuộc sống cho con cháu.

Từ lâu, thờ cúng tổ tiên ông bà đã trở thành một phong tục, là chuẩn mực đạo đức và nguyên tắc làm người, đồng thời là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt Nam.

Không nhất thiết phải là mâm cao cỗ đầy, chỉ cần thắp nén hương thơm lên bàn thờ tổ tiên cũng thể hiện được tấm lòng thành kính, hướng về cội nguồn, tưởng nhớ những người thân đã khuất.

Nơi đặt bàn thờ tổ tiên thường ở vị trí trang trọng nhất trong nhà. Chính giữa ban thờ là bát hương tượng trưng cho vũ trụ, trên bát hương có cây trụ để cắm hương vòng; ở hai góc ngoài của bàn thờ bao giờ cũng có hai cây đèn (hoặc nến) tượng trưng cho Mặt Trời ở bên trái và Mặt Trăng ở bên phải. Mỗi khi cúng, lễ gia chủ sẽ thắp đèn (đốt nến).

Ngay sau bát hương thường có một cái đỉnh ba chân, nắp đỉnh được vẽ hình con lân với ý nghĩa sức mạnh bề trên kiểm soát tinh thần con cháu khi đứng trước bàn thờ.

Trước đây, với những nhà có điều kiện đồ thờ được sơn son thếp vàng; có đủ thần chủ bốn đời để thờ, đó là cao, tằng, tổ, khảo. Thần chủ làm bằng gỗ táo, trên đó đề tên, họ, chức tước, ngày tháng sinh tử của tổ tiên.

Trong những ngày giỗ, tết hay những ngày quan trọng của gia đình như cưới hỏi, thi cử, các gia đình thường thắp hương khấn lễ.

Có thể nói, mọi biến cố trong gia đình đều được gia chủ báo cáo với gia tiên. Không gian xung quanh nơi đặt bàn thờ sẽ là nơi con cháu trò chuyện, do đó khu thờ tự còn là nơi kết nối tình cảm gia đình.

Ngoài ngày giỗ tổ tiên tại gia, người Việt còn có ngày giỗ họ. Đối với Việt Nam, quan hệ huyết thống khá phức tạp. Gia đình chỉ là một đơn vị độc lập tương đối bởi giữa các gia đình trên một phạm vi nào đó lại tồn tại một quan hệ ràng buộc mà người ta gọi là họ hàng, dòng tộc.

Mỗi họ có một ông Tổ chung và đều có một cuốn gia phả ghi chép họ tên, chức tước, ngày tháng sinh tử của tổ tông và người trong họ theo thứ tự để mọi người "vấn tổ tầm tông."

Con cháu trong họ sẽ lập Từ đường để thờ vị Thủy tổ. Trưởng tộc là người được hưởng hương hoả của tổ tiên nên có trách nhiệm phải lo việc làm giỗ họ. Trong ngày giỗ họ, con cháu đều phải góp giỗ.

Hướng bàn thờ cũng được người Việt rất quan tâm. Thông thường hướng nhà theo đạo Phật hướng Nam là nơi của bát nhã, tức trí tuệ, hướng của sự sáng tạo, của sinh lực tràn trề, đầy dương khí.

Bên cạnh đó, cũng có nhiều nhà đặt bàn thờ hướng Tây vì quan niệm hướng này hợp với sự đối đãi của âm dương, nên yên ổn và phát triển, thần linh, tổ tiên được an tọa.

Đã bao thế kỷ trôi qua, cung cách và quan niệm thờ phụng tổ tiên của người Việt Nam xét theo góc độ nào đó đã có nhiều thay đổi nhưng ý nghĩa lớn nhất vẫn giữ nguyên.

Người Việt Nam coi việc thờ phụng tổ tiên là một trong những nguyên tắc đạo đức làm người. Đó là hình thức thể hiện sự hiếu thuận và lòng biết ơn của con cháu đối với các bậc sinh thành.

Tết là thời điểm quan trọng trong năm cho nên bàn thờ ngày Tết cũng trở nên đặc biệt. Việc trang hoàng bàn thờ tùy thuộc điều kiện hoàn cảnh mỗi nhà nhưng dứt khoát nhà nào cũng phải bày mâm ngũ quả.

Thông thường ngũ quả gồm 5 loại quả có 5 màu khác nhau như chuối xanh, bưởi vàng, hồng đỏ, lê trắng, quýt da cam tượng trưng cho mong ước: phú (giàu có) - quý (sang trọng) - thọ (sống lâu) - khang (khỏe mạnh) - ninh (bình yên).

Cành đào được cắm trên bàn thờ có huyền lực trừ ma tà và mọi xấu xa, màu đỏ chứa một sinh khí lớn lao. Vì thế hoa đào thắm là lời cầu nguyện và lời chúc phúc đầu Xuân. Cây mía được đặt ở bên bàn thờ với ngụ ý để các “cụ” chống gậy về vui với con cháu.

Vào thời điểm giao thừa thiêng liêng, cả gia đình thành kính đứng trước bàn thờ tổ tiên thắp nén hương thơm, thầm cầu mong một năm mới tràn đầy sức khỏe, bình an và may mắn.

Theo Vietnam+

Cùng chuyên mục
  • lo dien nhieu hien vat quy khi kiem ke di tich tai ha noi

    Không chỉ nhận diện số lượng, chủng loại hiện vật, qua kiểm kê hiện vật trong di tích được nhiều địa phương ở Hà Nội thực hiện những năm qua, cơ quan chức năng phát hiện vật quý, có giá trị cao.

  • khanh thanh bao tang tinh yen bai giai doan 2

    (Xây dựng) - Ngày 21/9, UBND tỉnh long trọng tổ chức lễ khánh thành công trình Bảo tàng tỉnh Yên Bái giai đoạn 2.

  • ha noi mua la rot tren vai

    (Xây dựng) - “Có phải em mùa thu Hà Nội, tuổi phong sương ta cũng gắng đi tìm… Có phải em mùa thu Hà Nội, nghe đâu đây lá úa và mi xanh…” - có lẽ, khi tiết trời vào thu, nơi này mới thắm nét dịu dàng!

  • kham pha vat lieu doc nhat vo nhi lam nen cot moc tam linh noi bien cuong to quoc

    Chùa Tân Thanh có kiến trúc thuần Việt, được xây dựng bằng loại gạch đặc biệt có khắc dòng chữ “Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam”.

  • linh thieng chua quan ngoc thanh noi nguyen trai lam bai tho noi tieng muon doi

    Chùa, quán Ngọc Thanh được xây dựng trên lưng chừng núi Đạm, xã Thuỷ An, thị xã Đông Triều, Quảng Ninh. Ngôi chùa có lịch sử lên đến ngàn năm tuổi.

  • thanh pho mat troi

    (Xây dựng) - Ở vùng đất này, có rất nhiều địa danh mang tên người nữ. Ngày xưa, Thị Vải hóa thân vào bãi bờ, sông núi, hóa sắc xanh con sóng vỗ mạn thuyền. Bà Rịa bước trên sình lầy muối mặn, tay thau chua lúa chín cả ba mùa. Bà Tô về vùng rừng Xuyên Mộc, ghé Bình Châu nước nóng luộc trứng gà. Bà Phi Yến mẹ Hoàng tử Cải, hồn Cải về Trời mẹ chịu kiếp đắng cay. Chị Sáu nằm ở Hàng Dương bốn mùa lộng gió, mùa hoa Lê-ki-ma nhớ Đất Đỏ quê mình. Đặc sản vùng này mang dáng hình người con gái, ngon nhớ lâu bà Ba trộn mắm bằm, rồi bánh khọt cô Ba và cây vú sữa, ốc Vú Nàng Côn Đảo chẳng hề quên.

Xem thêm
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load