Thứ hai 27/01/2020 01:48 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Thực hành Then được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa thế giới

08:25 | 13/12/2019

Việc UNESCO ghi danh Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam.

thuc hanh then duoc unesco cong nhan la di san van hoa the gioi
Thầy Then thực hiện nghi lễ cúng Then. (Ảnh: Báo Ảnh Việt Nam/TTXVN)

Theo thông tin từ Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), di sản Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã chính thức được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Quyết định này được đưa ra vào hồi 15 giờ 23 phút (giờ địa phương) ngày 12/12, tức 3 giờ 23 phút (giờ Việt Nam) ngày 13/12 tại Phiên họp Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 14 của UNESCO diễn ra tại thủ đô Bogotá, Cộng hòa Colombia.

Thực hành nghi lễ không thể thiếu

Đại diện Cục Di sản Văn hóa cho biết, Then là một thực hành nghi lễ không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam.

Theo quan niệm dân gian, “Then” có nghĩa là “Thiên” (Trời) và được coi là điệu hát của thần tiên truyền lại. Thông qua những quan niệm về Mường Trời (nơi cư ngụ của các thần linh), Mường Đất (nơi cư ngụ của con người), Mường Nước (nơi cư ngụ của Long Vương... người Tày, Nùng, Thái giải thích về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên cũng như bày tỏ ước vọng về chỗ dựa tinh thần, tạo dựng niềm tin để vượt qua những khó khăn, trở ngại trong cuộc sống.

Trong đời sống của người Tày, Nùng, Thái cổ, thực hành Then xuất hiện ở những sự kiện trọng đại như lễ cầu an, cầu mùa, gọi hồn…

Bên cạnh đó, Then còn được nhìn nhận như một loại hình diễn xướng dân gian, tích hợp nhiều bộ môn nghệ thuật từ văn học, âm nhạc, múa tới hội họa và trình diễn…. Người hát Then trong những dịp lễ, Tết là người đại diện cho cộng đồng giao tiếp với thần linh, cầu cho mùa màng tươi tốt, đời sống ấm no, hạnh phúc. Nhạc cụ chính sử dụng trong hát Then là đàn tính.

Then được trao truyền bằng hình thức truyền khẩu khi thực hành nghi lễ Then, thể hiện sự kế tục giữa các thế hệ. Di sản này của người Tày, Nùng, Thái tập trung chủ yếu ở các tỉnh vùng Đông Bắc (Bắc Giang, Bắc Kạn, Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Tuyên Quang) và vùng Tây Bắc (Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai)...

thuc hanh then duoc unesco cong nhan la di san van hoa the gioi
Đoàn Việt Nam tham dự hội nghị. (Ảnh: Phạm Cao Quý)

Tiêu chí vinh danh

Đại diện Cục Di sản Văn hóa cho biết, Hồ sơ đề cử Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí quan trọng để đăng ký vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo Uỷ ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Thực hành Then ở Việt Nam tạo thành một phần cơ bản trong đời sống tinh thần của người Tày, Nùng, Thái, phản ánh mối quan hệ giữa con người, thế giới tự nhiên và vũ trụ. Nghi lễ Then thể hiện bản sắc văn hóa của các dân tộc này, từ phong tục đến nhạc cụ, múa và âm nhạc. Then góp phần giáo dục đạo đức, lối sống nhân đạo và bảo vệ các phong tục và truyền thống văn hóa ở Việt Nam.

“Việc ghi danh nghi lễ Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam sẽ làm nổi bật sự đóng góp của di sản trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc và củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc khác nhau,” báo cáo chỉ rõ.

Ngoài ra, một trong những tiêu chí quan trọng khác là sức sống của di sản được đảm bảo bởi các cá nhân, gia đình hoặc cộng đồng. Từ năm 2001, Chính phủ đầu tư kinh phí từ các Chương trình quốc gia về văn hóa để bảo vệ di sản văn hóa của các cộng đồng dân tộc Việt Nam, trong đó có nghi lễ Then.

Cụ thể, các cơ quan chức năng đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn để bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa phi vật thể; triển khai các hoạt động nhận diện, kiểm kê và tư liệu hóa; nghệ nhân dân gian truyền dạy kiến thức bằng cách kết hợp đưa hát Then và tính tẩu vào chương trình giảng dạy ở trường... Các cộng đồng và nghệ nhân đã tích cực tham gia vào việc lập kế hoạch, đề xuất các biện pháp bảo vệ di sản.

Bên cạnh đó, các nghệ nhân dân gian và các cộng đồng liên quan đã tích cực tham gia vào tất cả các giai đoạn chuẩn bị hồ sơ đề cử thông qua các cuộc họp, hội thảo, hội nghị và tập huấn.

Tại Việt Nam, di sản Then của 11 tỉnh lần lượt được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia kể từ năm 2012 và thường xuyên được kiểm kê, cập nhật.

“Việc UNESCO ghi danh Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam, sự gắn kết cộng đồng, đề cao tôn trọng đa dạng văn hóa, khuyến khích đối thoại giữa các cá nhân, các cộng đồng và các dân tộc khác nhau vì sự khoan dung, tình yêu và lòng bác ái đúng theo tôn chỉ và mục tiêu của Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO,” Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa Lê Thu Hiền khẳng định./.

Theo Phương Mai (Vietnam+)

Cùng chuyên mục
  • tet o ngoi chua cuu tong thong barack obama tung den tham

    Không chỉ được biết đến với kiến trúc cổ kính và đặc sắc, chùa Ngọc Hoàng còn nổi tiếng trong việc cầu tự con cái và tình duyên. Đây cũng là nơi cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama từng ghé thăm khi đến Việt Nam.

  • doi thoai voi dong nghiep ve khong gian cafe vinh phuc

    (Xây dựng) - Không ít lần công chuyện ở Vĩnh Phúc, khi cần tương tác thì Trịnh Đình Quang - đương Phó tổng biên tập báo, cựu tuyên giáo, cựu giáo chức thường hẹn tôi ở Cà Phê Vĩnh Yên Xanh tọa lạc trong khuôn viên Quảng trường trung tâm Vĩnh Yên. Gọi là tương tác cho sang, chứ thực ra tôi tuyền phải nhờ nguồn của Báo Vĩnh Phúc.

  • ve thanh nam an bun ca dac san ngay tet

    (Xây dựng) - Chị Thiên Thanh gái gốc Nam Định chủ tiệm kinh doanh áo dài góc phố Hàng Sắt kể, bún cá thành Nam thì có quanh năm và quán ngon thường ẩn ở các chợ truyền thống: chợ Mỹ Tho, chợ Diên Hồng, chợ ngõ ngang Hàng Kẹo, chợ Năng Tĩnh...

  • tet que trong toi

    (Xây dựng) - Cái rét ngọt xớt lia từ lèn đá phả xuống làng quê tôi giữa khí trời cuối đông, biền cải ngồng lên chuẩn bị cho vụ hoa rải vàng nao nao niềm chờ đợi bên sông. Gió vút trên hàng cau ương trái, lùa qua những nụ đào ngậm sương chờ bung mình tiễn Đông, ấy là tín hiệu cho mùa sinh sôi mới - mùa Xuân.

  • bao vat quoc gia tung suyt bien mat

    Nhóm tìm kiếm cổ vật dừng lại xin nước cạnh ngôi chùa dột nát, không hay biết bên trong có tượng Quan Âm hàng trăm năm tuổi.

  • net dep tet co truyen cua dong bao mong o tinh hoa binh

    Khác với Tết Nguyên đán của người Kinh, Tết của người Mông diễn ra một tháng trước Tết của người Kinh và các dân tộc khác và kéo dài trong vòng một tháng.

Xem thêm
  • len chua

    (Xây dựng) - "Sáng tháng chạp mẹ lên chùa áo dài khăn vấn; Sương giăng chân núi mắc màn; Khói hương quyện lòng người vào cõi phật; Nói buộc trần gian..." đây là những cảm xúc của tác giả Tuyết Mây trong bài thơ Lên Chùa. Người ta tin rằng, lên chùa vãn cảnh đầu năm là cơ hội giúp mọi người không chỉ vãn cảnh đẹp mà đi để cảm nhận hạnh phúc mà mình đang có và nguyện gìn giữ sự an lạc trong tâm hồn.

    14:30 | 26/01/2020
  • can thit dong trong cai chup den

    (Xây dựng) - Tôi có tổng cộng 16 năm làm việc ở các công trường xây dựng, từ 1973 đến 1989. Lúc đầu ở công trường xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà (Yên Bái), tiếp theo là công trường xây dựng Nhà máy Giấy Bãi Bằng (Phú Thọ) và cuối cùng là công trường xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình trên sông Đà.

    09:00 | 26/01/2020
  • tet cong truong xa xu

    (Xây dựng) - Đầu tháng 02/2014, Việt Nam vẫn đang là ngày mùng 3 Tết Nguyên đán thì trên công trường Nhiệt điện Hồng Sa (Xayabury - Lào) nắng đổ như lửa, không khí lao động cũng “nóng” không kém! Trời cứ xanh ngăn ngắt trong khi khuôn mặt người lao động thì đỏ gay đỏ gắt. Ông Karl Werchselberger, quốc tịch Đức, chuyên gia lắp đặt của nhà thầu SANDVIK cười sảng khoái: “Chúc mừng năm mới! Lao động COMA Việt Nam nghiêm túc, kỷ luật cao, quả cảm và hy sinh vì công việc”.

    09:00 | 26/01/2020
  • chuyen an tet nang chen tra khoi nguon tet doan vien

    Với người Việt Nam, việc nâng chén trà không chỉ là để uống, mà việc này còn được xem là một phong tục, một nét văn hóa lâu đời cần được chú trọng và nâng niu.

    08:21 | 26/01/2020
  • ky uc ve mot cai tet cong truong xua

    (Xây dựng) - Gặp tôi hôm dự lễ khởi động không tải tổ máy số 1 Thủy điện Sơn La, kỹ sư Cao Tuấn Đức đưa hai cánh tay lực lưỡng xiết chặt vai tôi mà rằng: “Anh em mình thật có duyên, gần 10 năm trước khi làm ở dự án SêSan 3A (Gia Lai) bác đến công trường khi đó đang tất bật cho chiến dịch ngăn dòng tích nước lòng hồ, rồi mới năm ngoái lại được gặp bác tại công trình xây dựng Thủy điện Hủa Na Nghệ An (dự án do Tập đoàn Điện lực Dầu khí đầu tư).

    19:00 | 25/01/2020
  • gio mo lang nhoi

    (Xây dựng) – “Người về đất Nhội quê em; Sông Cà (Lồ) xanh thắm, lúa thơm đồng chiều; Người quê tần tảo chắt chiu; Xôi thơm nếp cái, béo bùi giò mo”. Tôi là đứa ham chơi, ham cả ăn. Có lẽ vì thế mà dừng chân bất cứ nơi đâu, thứ đầu tiên tôi tò mò tìm hiểu chính là đặc sản của vùng miền nơi ấy.

    16:37 | 25/01/2020
  • cai mua va cai tet

    (Xây dựng) - Người ta đã quen với tiết trời miền Trung Bắc bộ vào xuân, làn mưa bụi buông nhẹ trong khí xuân lành lạnh. Hạt mưa vương trên những bông hoa đủ loại, đủ màu sắc ở trong vườn, trong chợ hoa ven đường. Hạt mưa lóng lánh trên áo, trên tóc và cả mi mắt người đi chơi tết như những hạt thuỷ tinh li ti trong suốt.

    16:35 | 25/01/2020
  • am thuc hue dai su van hoa viet

    (Xây dựng) - Và khi mùa xuân đến, hương vị cung đình từ bánh mứt lại thêm một lần khẳng định vị thế “đại sứ văn hóa” của ẩm thực Huế.

    16:32 | 25/01/2020
  • nho nhung ngay tet lam viec tren cong truong dien pha lai

    (Xây dựng) - Năm hết Tết đến, những ngày nghỉ Tết Nguyên đán từ bao đời nay ở Việt Nam có ý nghĩa thiêng liêng lắm. Là ngày gia đình sum họp, thắp nén hương tưởng nhớ về tổ tiên, những người đã khuất, là những ngày mọi người dành cho nhau những lời chúc tụng tốt đẹp nhất, trong đó điều đặc biệt có ý nghĩa hơn đó là ngày đoàn tụ gia đình, dù đi làm đâu xa cũng nhớ ngày tết để “về nhà”, “về quê”.

    16:00 | 25/01/2020
  • du xuan

    (Xây dựng) - "Hà Nội tân xuân đêm se lạnh; Lúng liếng Hồ Tây triệu con mắt lấp lánh; Bánh tôm giòn tan...; Bàn tay ân cần; Phố khuya dịu dàng níu giữ bước xuân..." đó là những vần thơ của tác giả Đặng Hoàng Yến khi miêu tả về cảnh sắc ngày xuân trong bài thơ Du Xuân. Nhân dịp đón mừng năm mới - Xuân Canh Tý 2020, Báo điện tử Xây dựng xin gửi đến bạn đọc chùm thơ Xuân 2020.

    14:30 | 25/01/2020
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load