Thứ ba 13/04/2021 20:07 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Tháp đất nung cao nhất Việt Nam thời Trần còn lại đến ngày nay

09:10 | 24/02/2021

Tháp Bình Sơn là một kiến trúc phật giáo mang dấu ấn của cả giai đoạn dài, từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XVI. Kỹ thuật xây dựng điêu luyện tiêu biểu cho kiến trúc chùa tháp thời Lý - Trần ở Việt Nam và là ngọn tháp đất nung đời Trần cao nhất còn lại đến ngày nay.

Tháp đất nung thời Trần cao nhất còn lại đến ngày nay

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Tháp Bình Sơn tên chữ là tháp chùa Vĩnh Khánh, tục gọi là chùa Then ở xã Tam Sơn, huyện Sông Lô tỉnh Vĩnh Phúc. Tháp hiện nay cao 16,5 m, (còn lại 11 tầng và 1 tầng bệ, phần chóp của tháp đã bị đổ vỡ). Được cấu tạo với bình đồ hình vuông nhỏ dần về ngọn. Cạnh của tầng dưới cùng là 4,45 mét, cạnh của tầng thứ 11 là 1,55 mét.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Toàn bộ ngôi tháp được xây bằng gạch nung không tráng men. Từ bệ tháp đến hết tầng 2, có chiều cao dưới 6 mét hoa văn hoàn chỉnh nhất. Trong ảnh là phần trang trí ở tầng 1 của ngôi tháp.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Ở hai tầng có họa tiết trang trí kỹ lưỡng với hàng hoa cúc, cánh sen, lá đề, hoa mặt nhẵn, rồng chạm nổi, cùng mô típ "sư tử hý cầu"… Trong ảnh là viên gạch có trang trí kiểu lá đề, đơn giản, không thực trau chuốt như "lá đề" thời Lý.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Từ tầng thứ ba trở lên, trang trí vẫn còn, nhưng càng lên cao, chiều ngang mặt tháp càng bị thu hẹp, thì trang trí cũng giảm dần. Về chất liệu, tháp Bình Sơn được xây dựng bằng ba loại gạch.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Loại thứ nhất là "gạch khẩu": có nhiều cỡ, hình chữ nhật, để trơn, dày mỏng không nhất loạt như nhau. Những gạch này thường được dùng để xây chân bệ, "gờ chỉ" lộ ra ngoài, hoặc được chèn lên mấu các viên gạch ốp ở phía trong. Trong ảnh là phần chân bệ tòa tháp. Phần này có nhiều vành đai cánh sen chồng lên nhau dễ liên tưởng như tòa tháp được mọc lên từ một bông sen lớn.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Loại gạch thứ hai hình hộp, có trang trí, thường được dùng ở chân bệ và các đường diềm, mặt lộ ra ngoài lớn hơn mặt "gạch khẩu". Loại gạch này được chế tác công phu, rõ ràng có gia công trong nhiều khâu. Trong ảnh là những viên gạch được chạm khắc rồng có sừng, uốn trong "ổ", đầu quay vào giữa vòng tròn, thân không cuộn khúc mà lượn thành hình sin, do đó không "thắt túi", chân đạp ra ngoài, hoặc vắt qua thân để đạp ra ngoài, sống lưng hình "răng cưa" một chân trước đưa lên nắm "tóc"...

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Ngoài ra còn có những mô típ trang trí hoa cúc dây, hoa dây cuốn nổi, đấu ba chạc. Kiểu đấu này đã thấy xuất hiện từ thời Lý (Tháp Chương Sơn, Nam Định) và càng phổ biến hơn ở dưới thời Mạc (Đình Tây Đằng, Ba Vì, Hà Nội).

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Tháp Bình Sơn có nhiều nét độc đáo cả về kiến trúc nghệ thuật, mỹ thuật, kỹ thuật xây dựng, không những có giá trị về kiến trúc nghệ thuật, mà còn có giá trị mỹ thuật cao được gọi là "Hòn ngọc báu của kho tàng dân tộc".

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Trên các hòn gạch có rất nhiều loại hoa văn trang trí, chỗ hình tròn, chỗ lượn vòng tròn, chỗ sâu, nông, chỗ đậm… chứng tỏ bàn tay người thợ vô cùng điêu luyện. Tháp Bình Sơn là một công trình có kiến trúc độc đáo, theo đánh giá của người Pháp đây là một cây tháp đẹp nhất xứ Bắc Kỳ.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Tháp Bình Sơn - Chùa Vĩnh Khánh tọa lạc trên một gò đất cao và rộng rãi, diện tích khu vực khoanh vùng bảo vệ là 17.200m2, bao gồm: Tháp Bình Sơn, tòa Tam bảo cũ, Tam bảo mới, giếng mực, nhà khách, hồ sen, cổng, các công trình phụ trợ.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Khảo sát cho thất tháp được xây bằng 13.200 viên gạch nung, gồm 2 loại: một loại hình vuông có kích thước là 0,22m x 0,22m, một loại hình chữ nhật có kích thước có kích thước 0,45m x 0,22m.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Phần ruột tháp có một khoảng trống nhỏ chạy suốt chân tháp lên ngọn. Bên ngoài, xung quanh tháp được ốp một lớp gạch vuông, mỗi cạnh dài 0,46m, phủ kín thân tháp. Đường nét trang trí tinh tế, phóng khoáng, hình dáng chắc khỏe, mang đầy sinh khí của nghệ thuật dân tộc thời Lý - Trần.

thap dat nung cao nhat viet nam thoi tran con lai den ngay nay

Với giá trị tiêu biểu, di tích kiến trúc nghệ thuật tháp Bình Sơn được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt (tại Quyết định số 2367/QĐ-TTg ngày 23/12/2015).

Theo Hữu Nghị/Dantri.com.vn

Cùng chuyên mục
Xem thêm
  • nho nang

    (Xây dựng) - Nhiều người thành phố nôn nao nhớ về nơi mình sinh và lớn lên. Có thể là quê mình, cũng có thể không. Người ở thành phố vài đời gần như không còn nhớ quê đến thắt lòng nhưng cũng vu vơ nhớ. Nhớ những mảnh vườn, góc sân. Nhớ chuồng trâu cọt kẹt tiếng mài sừng của con nghé tơ. Nhớ mái gà cặm cụi bên bờ giậu duối vàng quả, bới đất tìm mồi cho con gà con. Nhớ con sông âm thầm chảy mùa nước cạn. Nhớ con đường đất lầy lội sau mưa. Nhớ cỗ bàn dựng rạp, tổ tôm thuốc lào thâu đêm suốt sáng. Nhớ vằng vặc ánh trăng sân đình tháng Tám. Và nhớ nắng!

    10:04 | 08/04/2021
  • xom cu ben song

    (Xây dựng) - Chạng vạng, ra đứng đầu ngõ ngôi nhà cũ để ngóng một người..., lòng bỗng thấy nao nao khi nghe ca khúc quen thuộc từ căn nhà hàng xóm. Một điệu bolero buồn gợi nhớ bao kỷ niệm về một thời son trẻ, thời có một người lặng lẽ sống trong căn nhà u tịch ven sông với vườn cây râm mát, với những người hàng xóm thân thiện dễ mến,  nghe chiều chầm chậm trôi đi trong tiếng mái chèo êm ả khua nhẹ bên dòng Châu Giang và hướng về bãi bồi bên sông ngóng một người để đợi chờ, để thương, để nhớ.

    10:02 | 08/04/2021
  • trien lam lo noi kien truc hoa cung nghe thuat

    (Xây dựng) - Ngày 6/4, nhóm kiến trúc sư WEPLAY tổ chức buổi họp báo giới thiệu triển lãm nghệ thuật đương đại mang tên “Lộ”.

    09:56 | 07/04/2021
  • cung an dinh toa lau dai co kinh tho mong trong long xu hue

    (Xây dựng) - Cung An Định là sự kết hợp kiến trúc Á - Âu độc đáo và tinh tế. Đây là công trình kiến trúc khác biệt giữa hàng trăm di tích thuộc quần thể di tích cố đô Huế hiện nay. Với tổng diện tích gần 24.000m2, cung điện cổ là một tổ hợp nhiều công trình khác nhau.

    22:07 | 05/04/2021
  • kien truc doc dao cua ngoi chua gom su duy nhat o ha noi

    Nằm trên phố Minh Khai thuộc quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, chùa Hưng Ký, tự "Võ Hưng Thiền am" là một ngôi chùa nổi tiếng với công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo cuối vương triều Nguyễn.

    21:12 | 05/04/2021
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load