Thứ năm 20/01/2022 21:04 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Hà Nội cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế-xã hội

13:56 | 04/12/2021

Tốc độ phát triển kinh tế-xã hội hiện nay, nhất là quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng ở các huyện ngoại thành Hà Nội đã tạo ra sức ép không nhỏ đến bảo tồn di tích.

ha noi can bang giua bao ton di san va phat trien kinh te xa hoi
Giếng cổ tại Làng cổ Đường Lâm, thị xã Sơn Tây (Hà Nội) sau khi được hoàn trả lại nguyên trạng. (Ảnh: TTXVN phát)

Hà Nội là địa phương có số lượng di tích lớn nhất toàn quốc với 5.922 di tích, trong đó 2.581 di tích đã được xếp hạng.

Tốc độ phát triển kinh tế-xã hội hiện nay, nhất là quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng ở các huyện ngoại thành Hà Nội đã tạo ra sức ép không nhỏ đến việc bảo tồn di tích. Vì vậy, việc cân bằng giữa bảo tồn di sản với phát triển kinh tế-xã hội tại Hà Nội đang cần được quan tâm hơn bao giờ hết.

Nhiều di tích bị tác động

Cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển xảy ra từ lâu và luôn đặt chính quyền địa phương trong thế khó khi giải quyết hài hòa mối quan hệ này. Những chuyên gia văn hóa thường bảo vệ công tác bảo tồn, còn những người làm kinh tế, xây dựng thường ủng hộ những dự án, công trình được triển khai. Để tìm giải pháp vừa phù hợp với phát triển kinh tế, vừa giữ được giá trị vốn quý của di sản, các địa phương luôn phải thận trọng, linh hoạt.

Những năm trước kia, giới khảo cổ học và những người quan tâm đến văn hóa Hà Nội tỏ ra lo ngại khi thành phố đầu tư công trình giao thông sẽ ảnh hưởng đến di chỉ Khảo cổ học Đàn Xã Tắc (quận Đống Đa). Nhiều chuyên gia lên tiếng, nhiều cuộc họp bàn được tổ chức và cuối cùng tuyến đường Xã Đàn được nắn chỉnh, dành ra một diện tích nhỏ để bảo tồn. Tiếp đó, việc bảo tồn di chỉ này tiếp tục được đề cập khi Hà Nội có kế hoạch xây dựng cầu vượt qua nút giao thông Ô Chợ Dừa để tránh ùn tắc giao thông.

Nhiều người cũng không thể quên câu chuyện người dân Làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây) viết đơn trả lại danh hiệu Di tích quốc gia làng cổ vì nhiều thế hệ sinh sống trong một ngôi nhà nhưng không được xây dựng cao tầng, mở rộng diện tích. Với sự vào cuộc của thành phố Hà Nội, các quy định trong xây dựng tại di tích đã được nới lỏng, cùng với đó là quy chế quản lý di tích làng cổ cũng được ra đời, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Gần đây, sau một thời gian dài các nhà khoa học lên tiếng bảo vệ di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (huyện Hoài Đức) khi tuyến đường vành đai 3,5 của thành phố chạy qua khu vực này và khu đô thị mới xây dựng bên cạnh tác động mạnh đến di chỉ thì cơ quan chức năng tổ chức nhiều cuộc họp bàn về vấn đề này.

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã đề xuất Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội cho phép thực hiện nghiên cứu bảo tồn diện tích khu vực phía Đông khu di chỉ, đồng thời thực hiện phương án khai quật di dời các di tích, di vật ở khu vực phía Tây trước khi giải phóng mặt bằng, phục vụ xây dựng tuyến đường vành đai 3,5. Lý do được đưa ra là đảm bảo sự hài hòa giữa việc bảo tồn và phát triển, vừa phục vụ mục đích bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị di tích, vừa phục vụ việc xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đô thị. Phương án này đã được Cục Di sản văn hóa thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chấp thuận.

Mới đây, việc mở rộng đường giao thông để xây dựng xã nông thôn mới nâng cao tại xã Cổ Bi, huyện Gia Lâm, đã buộc phải giải phóng mặt bằng một phần diện tích khu đất bên cạnh chùa Vàng, thuộc khu bảo tồn cấp 2 của di tích. Diện tích này trước kia sử dụng làm sân chơi và là nơi tổ chức các hoạt động lễ hội. Vì lẽ đó, việc mở rộng diện tích này chưa tìm được sự thống nhất giữa nhà chùa và người dân trong vùng. Thành phố Hà Nội đang giao cho huyện Gia Lâm phối hợp với các cơ quan liên quan để giải quyết.

Cần có định hướng cụ thể

Không chỉ ở Hà Nội mà câu chuyện giữa bảo tồn và phát triển còn xảy ra ở một số địa phương khác trong cả nước. Bởi nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội ngày càng cao thì việc đầu tư các công trình phục vụ đời sống dân sinh ngày càng nhiều. Vì vậy những khu vực có sự hiện diện của di tích sẽ bị tác động ít nhiều dù chính quyền địa phương đã có những cố gắng để tránh ảnh hưởng đến mức thấp nhất có thể.

ha noi can bang giua bao ton di san va phat trien kinh te xa hoi
Du khách tham quan Đoan Môn-Hoàng thành Thăng Long về đêm. (Ảnh: Đinh Thuận/TTXVN)

Việc quy hoạch các công trình phục vụ đời sống kinh tế-xã hội đã đặt ra khả năng ảnh hưởng đến di sản. Nếu các nhà quy hoạch không tính đến thì trong quá trình xây dựng tất yếu sẽ nảy sinh mâu thuẫn.

Đề cập đến việc giải quyết mâu thuẫn này, các nhà quản lý, các chuyên gia văn hóa cho rằng, cần phải tuân theo Luật Di sản văn hóa. Khi triển khai các công trình, nếu gặp khu vực khảo cổ học thì các chủ đầu tư buộc phải dừng lại để phối hợp với cơ quan chức năng tiến hành khai quật; dựa trên kết quả thu được sẽ đề xuất biện pháp bảo tồn và cách thức triển khai tiếp công trình. Nhưng điều quan trọng, các chủ đầu tư cần có ý thức tôn trọng di sản, giữ lại những giá trị quý cho thế hệ sau.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị Di sản văn hóa cho rằng Hà Nội cũng như nhiều địa phương khác chưa có bản đồ di chỉ khảo cổ học. Vì vậy, cần thiết phải xây dựng bản đồ này để làm cơ sở cho công tác quy hoạch, xây dựng các công trình kinh tế-xã hội, tránh trường hợp khi triển khai vướng vào di chỉ khảo cổ học, ảnh hưởng đến cả hai bên.

Một điều quan trọng khác, các cơ quan chức năng cần làm thay đổi nhận thức của người Hà Nội về vai trò, giá trị của di sản văn hóa tại các quận, huyện, thị xã của Thủ đô. Khi cộng đồng nhận diện đúng giá trị của di sản văn hóa, được tiếp cận và thụ hưởng lợi ích tinh thần và vật chất thông qua hoạt động bảo tồn di sản văn hóa thì lòng tự hào, tình yêu di sản văn hóa luôn được nâng lên, tạo ra động lực tinh thần cho họ đóng góp trí tuệ, công sức trong việc bảo tồn di sản./.

Theo Đinh Thuận (TTXVN/Vietnam+)

Cùng chuyên mục
  • bao chi gop phan phanh phui nhieu vu xam pham di san van hoa

    Cục trưởng Cục Di sản văn hóa cho rằng báo chí đã kịp thời cảnh báo, đấu tranh với những hiện tượng tiêu cực đồng thời tuyên truyền cộng đồng cùng chung tay gìn giữ di sản.

  • di san unesco tai afghanistan dung truoc nguy co bi do sap

    Tháp giáo đường ở Jam vốn đã xuống cấp ở mức báo động, cần được tôn tạo khẩn cấp và hai cơn địa chấn vừa qua đã làm suy yếu thêm nữa kết cấu của công trình này.

  • kiem tra cong tac nghiem thu cong trinh di tich

    (Xây dựng) – Bộ Xây dựng nhận được văn bản của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đề nghị hướng dẫn việc tổ chức kiểm tra công tác nghiệm thu công trình “Xây dựng các hạng mục bảo vệ và phát huy giá trị di tích hang Con Moong, xã Thành Yên, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa”.

  • dong song thuong nho

    (Xây dựng) - Hôm nay tôi về quê. Một ngày đầu đông nắng vàng rực rỡ. Những đám mây mùa thu vẫn vắt sang trời đông bồng bềnh trắng, soi bóng xuống dòng sông xanh biếc. Ôi dòng Thương Giang của tôi! Gần đó mà dịch bệnh ngăn cách, nửa năm rồi tôi mới gặp lại. Trong lòng tôi như ngân nga khúc hát thân quen, da diết của nhạc sỹ Hoàng Hiệp: "Trong tim ai cũng có một dòng sông riêng mình... Con sông quê gắn bó với tuổi thơ đời tôi...".

  • tet cua vuong chi mong tet dung den

    (Xây dựng) - Vượng sợ Tết, vì Tết đến dân lái xe công trình như Vượng phải nghỉ dài. Xe không chạy, mồ hôi không rơi đồng nghĩa với việc không có tiền.

  • xep hang 5 di tich quoc gia dac biet

    Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 93/QĐ-TTg xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 12) đối với 5 di tích.

Xem thêm
  • vinh long hon 7 ty dong bao duong sua chua cong trinh khu tuong niem thu tuong vo van kiet

    (Xây dựng) – Ông Lê Quang Trung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long vừa ký ban hành Quyết định số 83/QĐ-UBND về việc phê duyệt chủ trương đầu tư công trình Khu tưởng niệm Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt, hạng mục: Nhà khách, nhà hành chính, nhà trưng bày, nhà thắp hương cũ, cầu dẫn vào tượng đài ngôi sao và tượng đài ngôi sao, giao thông, sân bãi; trụ hoa, sân lễ; cổng, hàng rào, nhà nghỉ, nhà thủy tạ, sân vườn, chậu đá mài trồng sen; vệ sinh, sơn lại cầu thang sắt; sửa chữa hệ thống phòng cháy chữa cháy và máy phát điện; nhà vệ sinh công cộng; bàn ghế, thiết bị điện tử nhà khách.

    19:28 | 17/01/2022
  • bo vhttdl cong bo danh muc 19 di san van hoa phi vat the quoc gia

    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa công bố quyết định công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc các loại hình: Lễ hội truyền thống; Tập quán xã hội và tín ngưỡng; Nghề thủ công...

    19:20 | 17/01/2022
  • chiem nguong tuong phat lon bac nhat bac trung bo

    Tượng Phật Thích Ca Mâu Ni ở chùa Phúc Lạc, xã Nghi Thạch, huyện Nghi Lộc (Nghệ An) có chiều cao 42m được đánh giá là tượng phật lớn bậc nhất khu vực Bắc Trung Bộ.

    20:41 | 16/01/2022
  • le hoi duong hoa xuan ha noi hanh trinh vang son tet viet

    (Xây dựng) - Đường hoa Home Hanoi Xuan 2022 với chủ đề “Hành trình vàng son Tết Việt” sẽ diễn ra từ ngày 22/01 - 06/02/2022 tại Splendora, Bắc An Khánh, Hà Nội. Đây là năm thứ 2 đường hoa mở cửa để đón du khách, cư dân Thủ đô trải nghiệm không gian Tết Việt và tham gia nhiều hoạt động văn hóa giải trí, đặc biệt năm nay còn có ý nghĩa góp phần gửi gắm thông điệp về một Hà Nội sáng tạo thuộc mạng lưới của UNESCO.

    13:06 | 16/01/2022
  • hinh anh tai hien nghi le tien ngu lich nam nham dan 2022

    Sáng 15/1, tại Hoàng Thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội tổ chức nghi lễ tiến Ngự lịch, nghi lễ từ thời nhà Lê, ban lịch cho bách quan, muôn dân.

    15:44 | 15/01/2022
  • ubnd tinh hoa binh tang bang khen cho tac pham am nhac tro ve noi nguon sang

    (Xây dựng) – Ngày 30/12/ 2021, Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình đã ký quyết định số 3176/ QĐ – UBND tặng Bằng khen cho nhà báo Tào Khánh Hưng - Phó Tổng biên tập Báo Xây dựng (Bộ Xây dựng)  đã có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực sáng tác âm nhạc, nghệ thuật, góp phần vào xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hòa Bình.

    11:49 | 12/01/2022
  • bao quan tu bo phuc hoi quan the di tich co do hue

    (Xây dựng) - Bảo tồn di sản văn hóa, cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái của Quần thể di tích Cố đô Huế; phục hồi các không gian gắn với di sản, tạo cho khu vực Quần thể di tích Cố đô Huế trở thành hạt nhân, động lực trong thực hiện chiến lược phát triển đô thị di sản Thừa Thiên Huế; phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với giáo dục truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc, gắn kết với cộng đồng và mang lại lợi ích cho cộng đồng.

    10:39 | 12/01/2022
  • bo vhttdl yeu cau xu ly dut diem vu viec xam pham di tich chua vang

    Đã hơn một năm nay, khu vực bảo vệ II của di tích quốc gia chùa Vàng bị xâm hại nghiêm trọng. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành công văn yêu cầu thành phố Hà Nội giải quyết dứt điểm.

    20:49 | 10/01/2022
  • ca khuc nha bao quoc cuong sang tac loi duoc bo vhttdl trao chung nhan giai nhat

    Ngày 7/1, tại Hà Nội, Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Bộ VHTTDL) đã tổ chức lễ tổng kết và trao giải bình cuộc bình chọn các sản phẩm ghi âm, ghi hình về nghệ thuật biểu diễn tuyên truyền phòng, chống Covid-19.

    17:42 | 09/01/2022
  • van hoc phai hun duc y chi nghi luc vuon len cua the he tre

    Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc kêu gọi các nhà văn Việt Nam, toàn xã hội hãy vì tương lai của dân tộc dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em; các nhà văn trẻ hãy tiếp bước các thế hệ đi trước...

    16:19 | 09/01/2022
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load