Thứ tư 21/10/2020 06:56 24h qua English RSS
Hotline: 094 540 6866

Chuông đồng hồ

15:04 | 24/09/2020

(Xây dựng) - Đồng hồ cơ khí đến Hà Nội hẳn phải có nguồn gốc từ người Pháp mang sang hoặc người Việt mang từ Pháp về. Cửa ngõ đến với nền văn minh cơ khí châu Âu của người Việt ban đầu chỉ có thế. Trước khi có đồng hồ cơ khí, người Việt phải dùng đồng hồ cát hoặc đồng hồ nước có xuất xứ từ Trung Hoa. Đấy là hạng giàu có. Bình dân chỉ nhìn “mặt trời đã lên quá ngọn tre nửa con sào…” để biết thời khắc. “Tai em nghe giọt đồng hồ nó kêu thánh thót…”, liền chị Quan họ xứ Kinh Bắc hát như thế và người ta dựa một phần vào lời ca để suy ra rằng Quan họ ít nhất có lịch sử từ thời đồng hồ nước. Kể ra suy luận ấy cũng đẫm đầy tinh thần tự hào gốc tích xa xưa của Quan họ. Rất có thể “… giọt đồng hồ…” ở câu hát ấy là nói đến chiếc đồng hồ đeo tay Willer chưa cổ lắm của Thụy Sĩ. Tiếng máy của nó ban đêm nghe như nước nhỏ giọt trong veo thánh thót buồn.

chuong dong ho
Ảnh minh họa (Nguồn: Internet).

Giờ thì ta có thể biết chính xác chiếc đồng hồ công cộng có chuông đầu tiên ở Hà Nội ra đời cùng với việc xây dựng Nhà Thờ Lớn vào năm 1886. Chiếc đồng hồ mặt số La Mã tráng men sứ vẫn lành lặn đẹp đẽ và chạy đúng giờ cho đến tận hôm nay. Không biết hệ thống cơ khí đấu nối đồng hồ với gác chuông thế nào, lũ trẻ gần nhà thờ tin rằng có người túc trực kéo chuông đúng giờ suốt ngày đêm. Chỉ lạ là tiếng chuông phát ra không phải từ một mà khá nhiều quả chuông có âm sắc khác nhau. Lũ trẻ cãi nhau chuyện có bao nhiêu người đánh chuông suốt cả thời đi học cấp I.

Những đồng hồ điện tử công cộng ra đời sau này ở Bưu điện, bến xe điện Bờ Hồ, ga Hà Nội, Cửa Nam, duy nhất chỉ đồng hồ Bưu điện có chuông. Dĩ nhiên không phải là tiếng chuông thật. Chuông của nó là vài chục chiếc loa nén đặt dưới chân đồng hồ chĩa ra bốn hướng. Tiếng chuông giả nghe chóng chắn. Và quên. Kể như nó ở xa chuông Nhà Thờ Lớn hơn tí nữa thì có lẽ cũng không đến nỗi nào. Lâu lắm rồi không mấy ai để ý đến tiếng chuông loa nữa.

Vài tay chơi Hà Nội có thú sưu tầm đồng hồ quả lắc treo tường cổ. Tiếng chuông được thiết kế gõ một đoạn nhạc cổ điển sang trọng lên dàn gons thép đặt trong hộp cộng hưởng gỗ vỏ đồng hồ. Trò chơi cũng tinh vi li kì như chơi chim hót. Không phải hai chiếc đồng hồ cũng nhãn hiệu nào cũng có tiếng chuông hay như nhau. Và cứ thế ỏm tỏi chuông ông chuông tôi y như cánh chơi chim tranh luận chim ông chim tôi vậy.

Đồng hồ chuông để bàn thịnh hành nhất vào những năm chiến tranh và bao cấp. Có nhiều nguyên nhân khiến người ta ngủ quên không tiện nói ra làm gì. Những con đường đã chọn cũng chẳng thể vừa ngủ vừa đi. Nhà nào cũng phải có một chiếc đồng hồ báo thức. Đồng hồ Jaz chạy cót để bàn còn lại từ thời Pháp vẫn chạy tốt. Gia đình Hà Nội cũ thường có đồng hồ này. Chuông của nó kêu váng nhà đủ đánh thức ít nhất hai hàng xóm. Đồng hồ Slava của Nga có hai loại bán phân phối. Cán bộ to được mua đồng hồ nhỏ và ngược lại. Dĩ nhiên chuông đồng hồ nhà cán bộ nhỏ gióng giả giục giã hơn và cũng ngược lại. Chuông kêu vang nhưng nắp đáy nhanh rỉ và bưởng máy cũng chóng mòn. Phải mang thuê thợ dồn lại cho chạy tiếp. Người thợ đồng hồ thủ công lúc ấy có cách dồn lỗ bưởng cho nhỏ lại khít với chân trục bánh xe rất tinh vi. Diêm dúa nhất là đồng hồ Tàu có con gà mổ thóc hoặc vệ tinh ba đuôi quay quanh mặt số màu xanh thăm thẳm da trời. Cùng màu với mặt số chiếc đài bán dẫn Xiongmao và chiếc ví nhựa mềm có in hình quảng trường Thiên An Môn. Chiếc đồng hồ này có hai nắp chuông mạ vàng trên nóc. Tiếng kêu cũng óng ả nuột. Chỉ phải mỗi tội cót chuông rất hay đứt nên phần lớn trở thành đồng hồ câm sau vài tháng réo rắt. Tuy thế nó vẫn là báu vật. Ở nông thôn người ta cất trong tủ li khính lùa đặt ngay cạnh bàn uống nước.

Thật ngạc nhiên bây giờ chẳng ai là người còn thích tiếng chuông đồng hồ báo thức nữa. Ở nhà thường dùng đồng hồ điện tử treo tường. Chọn loại không phát ra tiếng động mà mua. Nhiều người mất ngủ sợ cả tiếng cọt kẹt kim giây đồng hồ nữa. Và thực ra còn không cần cả đến chiếc đồng hồ nữa. Giờ giấc hiện diện trên rất nhiều đồ vật sinh hoạt hàng ngày đến mức không đeo đồng hồ cũng chẳng sao. Vào bếp có đồng hồ ở lò vi sóng. Đi ngủ có đồng hồ hẹn giờ TV. Ra đường có đồng hồ ở điện thoại cầm tay. Ngồi ô tô có đồng hồ trên xe. Đến cơ quan có đồng hồ trên màn hình máy vi tính. Xông hơi có đồng hồ cát trong phòng Sauna kín mít. “Ông hoàng” ca nhạc sẵn sàng nhường cả ngai vàng nhưng đeo đồng hồ chỉ để báo mất. Hoa hậu người mẫu đeo đồng hồ tiền tỉ để người khác xem. Hát karaoke đèn mờ có vợ ở nhà xem đồng hồ gọi điện nhắc nhở. Đi chơi với bồ có đồng hồ ở điện thoại của chồng cô ấy gọi về. Hẹn gặp người lề mề thì đồng hồ có cũng như không. Giống như đi máy bay của hãng Delay Airline vậy.

Cứ như vậy vừa thức giấc sau một giấc ngủ dài. Con người bây giờ hết sức tỉnh táo chẳng cần chuông báo thức. Rồi cũng đến lúc tiếng chuông đồng hồ chỉ còn ngân nga trong kí ức…

Đỗ Phấn

Theo

Cùng chuyên mục
  • le hoi van hoa du lich muong lo yen bai nhung diem moi thu vi

    (Xây dựng) - Lễ hội Văn hóa - Du lịch Mường Lò năm 2020 là hoạt động chào mừng kỷ niệm 68 năm ngày giải phóng Nghĩa Lộ (18/10/1952 - 18/10/2020); gắn bảo tồn, phát triển bản sắc văn hóa dân tộc với khai thác phát triển du lịch; nâng cao vị thế, hình ảnh về con người và quê hương Nghĩa Lộ; đẩy mạnh hoạt động du lịch của địa phương sau thời gian tạm ngừng đón và phục vụ khách du lịch để phòng, chống dịch bệnh Covid-19.

  • bao ton phat huy gia tri khu pho co ha noi can su tham gia cua cong dong xa hoi

    (Xây dựng) - Giá trị của khu phố cổ Hà Nội (KPCHN) là sự tổng hòa cả về kinh tế - văn hóa - xã hội cùng với cấu trúc không gian đô thị, những công trình kiến trúc có giá trị, mang đậm dấu ấn hơn 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, những giá trị ấy đang có nguy cơ ngày một mất đi khi việc khôi phục, bảo tồn còn tồn tại nhiều thách thức.

  • chon bong lai ven ha noi bi quen lang sap tro thanh phe tich

    Động Hoàng Xá nằm trong núi Hoàng Xá, thuộc địa phận thị trấn Quốc Oai (Quốc Oai, Hà Nội). Đây là một quần thể di tích lịch sử, văn hóa có giá trị đặc biệt nhưng đang xuống cấp nghiêm trọng.

  • pho co ha noi khai thac du lich sao cho hieu qua

    Nằm ở trung tâm quận Hoàn Kiếm, khu phố cổ được xem là một di sản văn hóa của Thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, việc giữ gìn, phát huy và bảo tồn khu phố cổ ở thời điểm hiện tại và thời gian tới vẫn còn là điều trăn trở khiến nhà quản lý, các nhà nghiên cứu phải suy ngẫm.

  • yen bai muong lo hoi tu va lan toa

    (Xây dựng) - Tối 17/10, tại sân vận động thị xã Nghĩa Lộ (tỉnh Yên Bái) đã chính thức khai mạc Lễ hội Văn hóa - Du lịch Mường Lò năm 2020.

  • tuong to lam du le gan bien cong trinh mung dai hoi dang bo hung yen

    Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã về Hưng Yên dự lễ công bố di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh tại đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân và đền thờ Triệu Việt Vương.

Xem thêm
  • chan dung nhung nguoi me viet nam qua ong kinh nhiep anh gia tran hong

    (Xây dựng) - Nhân dịp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10) và 90 năm thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, những bức ảnh xúc động của nhiếp ảnh gia Trần Hồng về người mẹ Việt Nam đau đáu chờ con được trưng bày trong khuôn khổ sự kiện “Mẹ và trái tim người lính”.

    23:07 | 16/10/2020
  • thuong ve mien trung

    (Xây dựng) - Áp thấp nhiệt đới đi thẳng vào miền Trung. Vùng đất vốn đã khắc nghiệt một lần nữa lại oằn mình trong lũ.

    21:35 | 15/10/2020
  • bao gio het la

    (Xây dựng) - Chủ nhật đẹp trời. Nắng vu vơ và gió tàm tạm. Còn đợi gì mà không thoát ra khỏi căn phòng máy lạnh bí rị. Người Hà Nội bây giờ thường trực tâm lí giang hồ. Theo nghĩa đen là muốn đi ra khỏi thành phố thôi chứ chẳng dọa nạt được ai. Cũng chỉ là thèm những núi sông đồng ruộng cho con mắt ngơi nghỉ.

    21:30 | 15/10/2020
  • ung dung cong nghe 40 de bao ton ton tao va phat huy gia tri khu pho co ha noi

    (Xây dựng) – Với những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, việc bảo tồn tôn tạo và phát huy giá trị di tích cũng có những thay đổi lớn so với giai đoạn trước. Tại Thủ đô, việc phát huy giá trị khu phố cổ đặc biệt nhận được sự quan tâm của giới chuyên gia, nhà nghiên cứu lẫn người dân. Ngày nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, cách thức bảo tồn, tôn tạo ngày càng hiệu quả, chính xác hơn.

    11:13 | 15/10/2020
  • phat huy cac di san gan lien voi chu tich ho chi minh tai thua thien hue

    Tỉnh Thừa Thiên-Huế đang triển khai xây dựng hồ sơ khoa học về bốn di tích cấp quốc gia gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh để đề nghị cấp có thẩm quyền xếp hạng là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt.

    16:28 | 13/10/2020
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load