Sổ tay nhà quản lý

1. Mới đây, câu chuyện Bộ trưởng GTVT, với trách nhiệm là người đứng đầu ngành đã đứng ra xin lỗi người dân, xin lỗi lãnh đạo Hà Nội sau quyết định thanh tra chưa thấu đáo và có phần hơi “nặng tay” với giao thông Thủ đô được dân tình “hoan nghênh nhiệt liệt”, báo chí bàn tán lên đến tận mây xanh. Có báo còn cho rằng Bộ trưởng là người tiên phong, thổi luồng gió mới về “văn hoá xin lỗi” vào chính trường.

Nói vậy cũng… hơi đúng, vì đây không phải là lần đầu Bộ trưởng GTVT nói lời xin lỗi. Hồi tháng 4/2012, Bộ trưởng đã từng đưa ra lời xin lỗi người đi ô tô: “Tôi hoàn toàn chia sẻ và thành thật xin lỗi những người đi ô tô, tôi không nói đi ô tô là giàu, nhưng đỡ nghèo hơn những người không đi ô tô”. Sau đó, ông nói lời xin lỗi người dân tại phiên điều trần của Quốc hội: “Tôi thay mặt lãnh đạo Bộ GTVT xin nhận lỗi trước nhân dân về tình trạng tiến độ công trình chậm, chất lượng công trình chưa đảm bảo theo yêu cầu”…

Nhưng nói vậy cũng có phần… chưa đúng, vì trước Bộ trưởng Thăng, “lác đác” đã có vài “tư lệnh ngành” khác mở lời xin lỗi rồi. Duy có điều tất cả đều chỉ là lời “xin lỗi gió bay”…

2. Chuyện chính khách hay người nổi tiếng trên thế giới xin lỗi người dân, xin lỗi công chúng, thậm chí là cúi đầu khóc để hối lỗi không phải chuyện hiếm. Không dừng ở lời nói, theo sau đó là cả những hành động quyết liệt để sửa chữa khuyết điểm. Nhiều nước như Nhật Bản, Hàn Quốc… người ta còn có những cơ chế giám sát xem chính khách xin lỗi đã thực hiện sửa chữa sai lầm đó đến đâu. Tuy nhiên, ở nước ta, chưa bàn đến vế đằng sau, chỉ riêng việc các quan chức chịu đứng lên nhận mình sai, xin lỗi thì đã là “của hiếm”.

Dường như, sự “kiệm lời” ấy xuất phát từ việc nhiều quan chức vẫn quan niệm rằng họ không sai, không bao giờ sai. Việc làm, lời nói của họ là khuôn vàng thước ngọc. Và khi đã xem mình là “trung tâm vũ trụ” thì đương nhiên sẽ sợ bị bắt lỗi, bị “soi” và không thể có tư duy “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”. Họ sợ và cảm thấy xấu hổ khi phải nói lời xin lỗi và họ sợ cả cái trách nhiệm phải sửa sai sau lời xin lỗi ấy.

Và vì thế, bệnh viện quá tải, tai nạn thảm khốc, thi cử tiêu cực, dịch bệnh tràn lan, tham nhũng lãng phí… nhưng hiếm thấy “tư lệnh ngành” nào đứng dậy nhận lỗi về mình chứ đừng nói đến chuyện xa xỉ là từ chức. Hầu hết những thiếu sót thậm chí là lỗi lầm thường được quy về cái gọi là “lỗi chung”, “trách nhiệm tập thể”…

3. Biết nhận lỗi, biết xin lỗi là rất tốt, nhưng mong các vị hãy đừng để chúng chỉ là những câu “chót lưỡi đầu môi”. Đừng để từ “xin lỗi” chỉ là cách rũ bỏ trách nhiệm “khéo” hơn, “pi – a” hơn và… vô cảm hơn từ “nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm” mà các vị hay dùng.

Lời xin lỗi luôn được tôn trọng và đón nhận. Song, đa số người dân sẽ thông cảm, chấp nhận lời xin lỗi, thậm chí còn tín nhiệm người xin lỗi hơn nếu như qua việc xin lỗi, họ có trách nhiệm hơn nữa trong việc khắc phục thiếu sót, khuyết điểm của đơn vị, tổ chức trong ngành mình, thậm chí cá nhân mình.