Pháp luật

Bộ Xây dựng vừa có Kết luận thanh tra số 05/KL-BXD về công tác quy hoạch xây dựng đường vành đai 2,5 tại Q.Hoàng Mai, TP Hà Nội. Theo đó, Bộ Xây dựng đã ra kết luận cụ thể đối với một số nội dung chính như: Hồ sơ, tài liệu để làm căn cứ ban hành Kết luận thanh tra; Quy hoạch đường vành đai 2,5, tên gọi và hướng tuyến; Không có tên đường Kim Đồng trong Quyết định 108; Việc đền bù GPMB, tái định cư…

Về nội dung hồ sơ, tài liệu để làm căn cứ ban hành Kết luận thanh tra: Theo Bộ Xây dựng, kết luận thanh tra đã dựa trên các tài liệu, hồ sơ do các cơ quan có thẩm quyền của Bộ Xây dựng, UBND TP Hà Nội cung cấp; các tài liệu này là cơ sở pháp luật để đối chiếu với thực tiễn và ban hành kết luận thanh tra. Việc lưu trữ hồ sơ của Sở QH-KT Hà Nội theo quy định của pháp luật còn chưa nghiêm túc. Yêu cầu UBND TP Hà Nội chỉ đạo, kiểm điểm trách nhiệm cơ quan được giao lưu trữ hồ sơ.

Về nội dung quy hoạch đường vành đai 2,5, tên gọi và hướng tuyến: UBND TP Hà Nội ban hành các Quyết định phê duyệt việc thực hiện quy hoạch tuyến đường 2,5 là phù hợp với hướng tuyến theo Quyết định 108/1998/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 1259/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

Về nội dung trong Quyết định 108, đường 2,5 không có tên đường Kim Đồng: Tại thời điểm phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung TP Hà Nội (Quyết định số 108/1998/QĐ-TTg ngày 20/6/1998), TP Hà Nội chưa đặt tên đường Kim Đồng (đường Kim Đồng được đặt tên tháng 01/1999). Theo Quyết định số 1259/2011/QĐ-TTg, đường 2,5 đi qua các địa danh gồm: Lĩnh Nam - Kim Đồng - Định Công - Nguyễn Trãi - Yên Hoà - Xuân Thuỷ - Xuân Đỉnh. Như vậy, đường 2,5 được đấu nối vào đường Kim Đồng là có cơ sở pháp luật.

Về nội dung đền bù GPMB, tái định cư: Thứ nhất, việc bố trí tái định cư khu đất HH1: Theo Quyết định số 81/2003/QĐ-UB của UBND TP Hà Nội về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết hai bên tuyến đường nối tiếp từ khu Đền Lừ II đến đường Trương Định - Giáp Bát - tỷ lệ 1/500; 3 ô đất ký hiệu từ HH1-HH3, tổng diện tích đất 10.424m2, diện tích xây dựng 3.651m2 là đất hỗn hợp chủ yếu quy hoạch xây dựng các công trình kết hợp nhà ở phục vụ di dân GPMB hoặc tái định cư tại chỗ; Ngày 06/10/2009, Thanh tra TP Hà Nội có Kết luận thanh tra số 1867/KL-TTTP(P5), đề nghị UBND TP cho các hộ dân được tái định cư tại ô đất HH1 theo Quyết định 81 vào khối nhà tái định cư CT1 (liền kề với khu đất HH1) có quy hoạch 3 khối nhà cao tầng CT1, CT2, CT3 nằm trong dự án xây dựng nhà ở cao tầng khu đất tái định cư phục vụ GPMB. Hiện nay khu đất HH1 đã đấu giá bán cho Ngân hàng Công Thương; Ngày 01/11/2009, UBND TP Hà Nội đã có Văn bản số 10638/UBND-TNMT về việc chấp thuận cho các hộ dân được tái định cư tại lô đất HH1 theo Quyết định 81 vào khối nhà tái định cư CT1 (liền kề HH1) thuộc quy hoạch chi tiết KĐT Đền Lừ II.

Tại thời điểm thanh tra, theo báo cáo của UBND Q.Hoàng Mai, ô đất CT1, giao cho BQLDA Q.Hoàng Mai làm chủ đầu tư đã triển khai thiết kế kỹ thuật, chuẩn bị đấu thầu xây dựng phục vụ việc tái định cư GPMB. Quyết định số 81/2003/QĐ-UB ngày 11/7/2003 của UBND TP Hà Nội còn nguyên hiệu lực, việc chuyển đổi khu đất từ HH1 sang CT1 phục vụ tái định cư là hợp lý, tuy nhiên hiện nay người dân đang có khiếu nại đề nghị được tái định cư tại ô đất HH1. Đây là kiến nghị hợp lý và đúng pháp luật của người dân. Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP Hà Nội xem xét giải quyết, nếu có thay đổi phải làm các thủ tục điều chỉnh quy hoạch theo đúng quy định của pháp luật và được sự đồng thuận của người dân có liên quan.

Thứ hai, việc đền bù bồi thường hỗ trợ tái định cư: Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP Hà Nội xem xét lại phương án đền bù và bố trí tái định cư phù hợp với Nghị định 69 cho các ông: Nguyễn Văn Tuân, Nguyễn Văn Hào, Lê Nguyệt (đại diện 13 hộ dân P.Giáp Bát), Nguyễn Trọng Biểu, Nguyễn Văn Nghị, Tạ Doãn Đông, Nguyễn Văn Sơn và 23 hộ dân tại ngách 31, ngõ 115 phố Định Công, tổ 1A, P.Thịnh Liệt.

Qua kiểm tra việc đền bù bồi thường hỗ trợ tái định cư cho nhân dân tại các phường: Tân Mai, Tương Mai, Giáp Bát và Thịnh Liệt cho thấy, UBND Q.Hoàng Mai thực hiện đúng theo các quy định của UBND TP Hà Nội ban hành tại các thời điểm. Tuy nhiên, còn chậm chễ trong việc chi trả tiền đền bù, giá bồi thường còn thấp so với giá giao dịch tại thời điểm bồi thường gây thiệt thòi cho nhân dân.

Nhiều hộ dân khiếu nại về việc áp dụng pháp luật trong việc bồi thường không đúng. Ví dụ: Đất đang ở bồi thường theo đất nông nghiệp, đường đi vào nhà không được bồi thường; diện tích đất đang ở lớn hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất cũng không được bồi thường. Về vấn đề này, Bộ Xây dựng đã đề nghị UBND Q.Hoàng Mai rà soát lại việc áp dụng pháp luật đảm bảo tuân thủ theo các nguyên tắc sau của Luật Đất đai số 13/2003/QH11:

Đối với những hộ gia đình lấn chiếm hoặc tự ý chuyển đổi đất nông nghiệp làm nhà ở kể cả khuôn viên nhà ở trước ngày 15/10/1993, không vi phạm quy hoạch chi tiết đã được cơ quan có thẩm quyền xét duyệt và công khai; việc xây dựng không có biên bản xử phạt vi phạm hành chính thì được bồi thường như đất ở nhưng diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất ở. Đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở thì áp dụng theo Điều 44, Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

Đối với những trường hợp lấn chiếm hoặc tự ý chuyển đổi đất nông nghiệp làm nhà ở kể cả khuôn viên nhà ở từ 15/10/1993 và trước 01/7/2004 không vi phạm quy hoạch chi tiết đã được cơ quan có thẩm quyền xét duyệt và công khai; việc xây dựng không có biên bản xử phạt vi phạm hành chính thì được bồi thường như đất ở nhưng diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất ở và giá trị bồi thường phải trừ đi tiền sử dụng đất phải nộp theo mức thu quy định của pháp luật từng thời kỳ. Đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở thì áp dụng theo Điều 45, Nghị định 84;

Đối với các hộ gia đình mà diện tích đo đạc thực tế lớn hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất, không có tranh chấp, không lấn chiếm thì bồi thường theo diện tích đo đạc thực tế và thực hiện theo Điều 47, Nghị định 84;

Diện tích đường vào nhà ở đối với một hộ gia đình có giấy tờ hợp lệ thì được bồi thường như đất ở cho hộ gia đình đó. Diện tích đường vào nhà ở cho nhiều hộ gia đình có giấy tờ hợp lệ thì được bồi thường như đất ở và phân chia diện tích đường đó cho từng hộ gia đình;

Quyết định số 104 phê duyêt quy hoạch chi tiết chỉ giới đường đỏ tuyến đường Đầm Hồng - Giáp Bát - Lĩnh Nam được phê duyệt tháng 7/2002, Quyết định 81 phê duyệt quy hoạch chi tiết hai bên đường tuyến đường nối tiếp từ khu Đền Lừ II đến đường Trương Định - Giáp Bát được phê duyệt tháng 7/2003. Đồng thời qua thanh tra việc công bố, công khai quy hoạch chi tiết chưa được thực hiện đầy đủ. Do đó các trường hợp trên được bồi thường như đất ở và được thực hiện theo Điều 44, Điều 45 Nghị định 84.