Thứ năm 14/11/2019 18:57 24h qua English
Hotline: 094 540 6866

Bảo tồn dinh thự cổ Cao Bằng

14:24 | 10/12/2013

Dinh thự cổ Thổ ty hàng trăm tuổi ở huyện Bảo Lạc (Cao Bằng), tọa lạc trong khuôn viên khoảng 6.000 m2, là nơi ở và làm việc của dòng họ Nông Quản Đạo- Nông Hùng Tân, nổi tiếng một thời, đang đứng trước nguy cơ bị biến mất do sự thờ ơ, vô cảm của một số người quản lý di tích tại địa phương.


Dinh thự cổ trầm mặc bên những cây cổ thụ.

Trong các con cháu dòng họ Nông ở Bảo Lạc thì người nổi tiếng và có công với nhân dân và triều đình hơn cả là Nông Hùng Thạc (con trai Nông Văn Vân). Tháng 4/1868, Pháp đánh Nam Kỳ, nhà Nguyễn chấp nhận cho Chúa Nông Hùng Thạc giữ quyền Thổ ty, có quân đội riêng (chế độ cai trị hành chính của một xứ theo lệ thuyên chuyển trong dòng tộc). Nối tiếp gần hết thế kỷ XIX, Nông Hùng Thạc cùng các con Nông Hùng Ân, Nông Hùng Phúc, Nông Hùng Tân đã cùng nhân dân các dân tộc vùng núi chống lại giặc Ngô Côn, Đặng Chí Hùng, Hoa Cửu, Lý Cửu, Trần Á Thụy… Nông Hùng Thạc được triều đình thăng thưởng chức “Phòng ngự sứ Phủ Tương Yên”, gồm Bảo Lạc, Đại Man (Na Hang- Tuyên Quang) và Vị Xuyên (Hà Giang), hàm “chánh thất phẩm”, ấp “thiên hộ”… Con trai ông là Tri phủ Nông Hùng Tân cũng có công dẹp nhiều toán giặc cuối thế kỷ XIX như Tô Tử Bích (Lạo Xú), Trần Cao Hóa, Thi Thiên Đức, Nông Sinh Đạo, Hoàng Cửu, Lý Bại Cước…

Theo các tư liệu cổ, thì ngôi dinh thự cổ của dòng họ Nông nằm ở đầu thị trấn Bảo Lạc hiện nay, là do Tri phủ Nông Hùng Tân xây dựng vào năm 1890, với kiến trúc bằng gỗ rất khang trang, độc đáo, được tọa lạc ở một vị trí rất đắc địa. Phần lưng của dinh thự tựa vào núi Vân Trung, mặt hướng ra dòng sông Năng và cánh đồng Nà Bản. Theo những người già ở đây kể lại, dinh thự này gồm 2 nhà chính, tổng diện tích trên 300 m2, được thiết kế thành 7 gian, 2 chái, với vật liệu chủ yếu là gỗ lim và nghiến, mái nhà được lợp bằng ngói âm dương, nền lát bằng gạch đất nung màu xám (13 x 28cm). Toàn bộ dinh thự có khoảng 72 cột, 2 cột to nhất ở giữa có đường kính trên 50 cm. Chân cột kê lên hòn đá xanh, được chạm khắc hình rồng chầu nguyệt, dưới mỗi phiến đá đều được yểm một đồng bạc trắng. Xung quanh dinh thự được thiết kế nhiều gian nhà gỗ khác làm nơi ở cho các gia nhân và kẻ hầu người hạ. Ngoài ra còn khu chuồng ngựa có thể chứa được hàng trăm con ngựa, một khu sân rộng dùng tập luyện võ nghệ và chơi thể thao.

Đến năm 1909, con rể nạp tế của gia tộc tri châu Bảo Lạc là Nông Quảng Tuyên, tức Nguyễn Đình Giai đã nâng cấp, tân trang và xây thêm một nhà gạch bên ngoài với kiến trúc phương Tây kết hợp kiến trúc địa phương. Khu nhà gạch này có tường dày 40 x 40cm, được xây bằng gạch đất nung, vôi và đường phên bản địa. Mỗi gian đều được thiết kế một lò sưởi và được nối với 2 ống khói trên mái nhà. Nếu nhìn tổng thể ngôi nhà có các đường nét hoa văn mang đậm kiến trúc Pháp, duy chỉ có phần mái là vẫn lợp ngói âm dương theo phong cách bản địa.

Trải qua hơn một thế kỷ, từ năm 1890 đến nay, với biết bao thăng trầm của lịch sử, dinh thự cổ đặc biệt này hiện chỉ còn giữ được duy nhất một ngôi nhà gạch phía ngoài, với dáng dấp cổ xưa và 2 cây dã hương cổ thụ trên 100 tuổi. Điều đáng buồn là không hiểu vì lý do gì, chính quyền địa phương đã cho phá toàn bộ khu nhà gỗ, và chỉ giữ lại duy nhất ngôi nhà gạch để làm trụ sở của chính quyền. Ngay cả khuôn viên của dinh thự đến nay cũng chỉ còn khoảng 3.000 m2, phần còn lại đã được chính quyền địa phương cấp cho các hộ dân để làm đất ở.

Trong khi chưa có giải pháp nghiên cứu, bảo tồn, ngày 18/11/2013, huyện Bảo Lạc có cuộc họp lấy ý kiến các cấp, ngành chức năng về việc phá dỡ dinh thự họ Nông Bảo Lạc để xây dựng trụ sở của UBND thị trấn Bảo Lạc. Sự việc trên khiến nhiều người dân, các nhà nghiên cứu, trí thức và dư luận nhân dân quan ngại, bức xúc. Điều đáng nói là trong cuộc họp này, lãnh đạo của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã không tham dự (dù đã được mời). Theo ông Trương Minh So, Bí thư huyện Bảo Lạc, người trực tiếp chủ trì cuộc họp, trừ đại diện Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch của tỉnh ra, thì gần như tất cả các đại biểu tham dự cuộc hội thảo đều nhất trí với phương án phá bỏ dinh thự cổ này để xây dựng trụ sở UBND thị trấn Bảo Lạc.

Nên chăng, huyện Bảo Lạc và các cơ quan chức năng liên quan cần kịp thời phối hợp triển khai biện pháp để bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị công trình kiến trúc cổ độc đáo, cảnh quan đẹp, là chứng tích của dòng họ nổi tiếng trong lịch sử đã có công với quá trình hình thành và phát triển huyện Bảo Lạc, Bảo Lâm và bảo vệ vững chắc vùng biên cương Tổ quốc; góp phần bảo tồn di sản văn hóa cho hậu thế, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, phát triển kinh tế du lịch tại địa phương, tránh tình trạng khi phá hết đi rồi mới lo đi trùng tu, bảo vệ.

Theo Baotintuc

Theo

Cùng chuyên mục
Xem thêm
  • di chi hon 3 nghin tuoi vuon chuoi lai lo bi xam hai pha huy

    Ba phương án bảo tồn di chỉ hiếm có hơn 3 nghìn tuổi Vườn Chuối vẫn đang chờ trình cơ quan chức năng, người dân và giới nghiên cứu một lần nữa lại phải sốt sắng lên tiếng lo ngại di chỉ bị xâm hại, thậm chí phá hỏng.

    14:55 | 11/11/2019
  • mui lua

    (Xây dựng) - Khi dã quỳ trơ khấc những đài khô, đường làng quanh co chỉ còn bụi đỏ mù trời vì gió. Mái tôn khua vào nhau những âm thanh lạnh lẽo. Lúc ấy, hơi ấm của lửa, hương thơm của lửa lại gợi không khí ấm áp, đoàn tụ của tình thân.

    19:19 | 10/11/2019
  • ha noi sau 5 nam phao dai xuan tao co nguy co bien thanh phe tich

    Được đầu tư xây dựng, cải tạo và hoàn thành từ đầu năm 2015, pháo đài Xuân Tảo (phường Xuân Tảo, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) là di tích cách mạng kháng chiến. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại công trình này vẫn đang bị bỏ không, đìu hiu, hiện vật có dấu hiệu xuống cấp.

    08:07 | 10/11/2019
  • gio bac lam am lai nhung mua di

    (Xây dựng) - Mùa này, chắc những vệ cỏ ven ruộng quê xưa đã úa vàng xơ xác. Hơi gió mông lung gợn lăn tăn mặt ao hồ và hú rít trên mặt ruộng trơ gốc rạ. Gió bấc sẽ lùa những lá cải xanh lật phật vào giờ cơm chiều muộn, cọng cải xanh ngắt nhờ lạnh mà như cứng cỏi hơn, tươi giòn hơn.

    22:29 | 09/11/2019
  • quang tri len phuong an ton tao nang cap khu luu niem tong bi thu le duan

    (Xây dựng) - UBND tỉnh Quảng Trị vừa có buổi làm việc với các ngành và địa phương liên quan để khảo sát thực địa xem xét phương án thiết kế tôn tạo nâng cấp Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn tại xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong.

    20:46 | 09/11/2019
  • dong ngac ngoi lang co tuyet dep trong long thi thanh ha noi

    Nằm ngay gần trung tâm Hà Nội, Đông Ngạc là một trong những làng cổ nhất của Hà Nội. Quần thể các công trình kiến trúc có niên đại hàng trăm năm vẫn còn hiện diện cho đến ngày nay. Một phần trong số đó đang ngày càng xuống cấp và có nguy cơ biến mất.

    08:50 | 09/11/2019
  • chuoi hoat dong chao mung ngay di san van hoa viet nam

    (Xây dựng) – Nằm trong hoạt động kỷ niệm 14 năm ngày Di sản văn hóa Việt Nam, chiều 11/8, Ban quản lý Phổ cổ Hà Nội đã tổ chức buổi họp báo giới thiệu chuỗi hoạt động văn hóa với tên gọi “Tiếng tơ” diễn ra từ ngày 22/11-15/12 tại nhiều địa điểm của Phố cổ Hà Nội.

    21:07 | 08/11/2019
  • dai sen nhac nuoc hut khach tai pho di bo nguyen hue

    Đài sen nhạc nước vừa khánh thành trở thành địa điểm lý thú với nhiều người dân và du khách có dịp đến vui chơi tại Phố đi bộ Nguyễn Huệ (TPHCM).

    16:17 | 08/11/2019
  • bon linh vat duoc chon lam hinh anh nhan dien festival hue 2020

    Ban tổ chức Festival Huế 2020 cho biết, bộ hình ảnh từ bốn linh vật trong nghệ thuật cung đình Huế: Long, ly, quy, phụng được chọn làm hình ảnh nhận diện và sẽ xuất hiện xuyên suốt trên tất cả các sản phẩm truyền thông tại Festival Huế lần thứ XI năm 2020.

    11:57 | 07/11/2019
  • nha co kien truc hue dac biet o mien tay

    BẾN TRE - Trải qua hơn chục năm mới hoàn thiện, nhà cổ Huỳnh Phủ có nội thất làm từ gỗ quý với những đường nét chạm trổ tinh tế.

    20:46 | 06/11/2019
...

Tin bài cuối cùng

Không còn dữ liệu để load